Intellektuele eiendom

Patente word in Suid-Afrika beheer deur die Wet op Patente, Wet 57 van 1978 soos gewysig  (“die Wet”).

Ingevolge die Wet kan ’n patent toegestaan ​​word vir enige uitvinding wat nuut is, ’n vindingryke stap behels en in staat is om in handel, nywerheid of landbou gebruik of toegepas te word. ’n Patent beskerm die onderliggende beginsel agter die uitvinding en verhoed dat derde partye die gepatenteerde uitvinding maak, gebruik, uitoefen, invoer, verkoop of aanbied om dit te verkoop.

Oor die algemeen het uitvindings ’n tegniese inhoud en kan dit die vorm aanneem van nuwe artikels of toestelle, toerusting, metodes, prosesse vir die vervaardiging van ’n produk, chemiese stowwe en formulerings.

Wiskundige metodes, wetenskaplike ontdekkings, besigheidsmetodes of metodes om speletjies te speel, rekenaarsagteware en die aanbieding van inligting is nie patenteerbare uitvindings nie. Dit geld slegs in die mate waarin die uitvinding op enige van die bogenoemde as sodanig van toepassing is. Byvoorbeeld: penisillien, ’n ontdekking, sou nie ’n patenteerbare uitvinding gewees het nie, maar die gebruik van penisillien as antibiotika om bakteriële infeksies te genees, sou ’n patenteerbare uitvinding gewees het. Net so is rekenaarkode as sodanig nie patenteerbaar nie, maar ’n bediener wat geprogrammeer is om verskeie funksies uit te voer en met verskeie stelsels of toestelle te kommunikeer, kan ’n patenteerbare uitvinding wees. Daarbenewens is metodes van behandeling of diagnose wat op die menslike of dierlike liggaam sowel as dier- of plantvariëteite toegepas word, nie patenteerbare uitvindings nie.

Registrasie

’n Uitvinding word as nuut beskou indien dit nie deel vorm van die vorige kuns onmiddellik voor die datum waarop ’n patentaansoek ingedien is nie. Die vorige kuns omvat alle materiaal wat vir die publiek beskikbaar is, enige plek in die wêreld, hetsy deur skriftelike of mondelinge beskrywing, of deur gebruik, verkoop of enige ander manier. Dit is dus noodsaaklik dat ’n uitvinder geen openbare bekendmakings maak voordat ’n patentaansoek ingedien word nie. 

Openbare bekendmakings sluit in publikasie in tydskrifte, aanbiedings by konferensies en die vertoon van inligting oor die uitvinding op ’n webwerf.

Benewens dat dit nuut moet wees, moet ’n uitvinding ook vindingryk wees. Dit beteken dat, wanneer alle relevante materiaal in die vorige kuns oorweeg word, die uitvinding nie voor die hand liggend moet wees vir ’n persoon wat vaardig is in die kuns nie. Die uitvinding kan byvoorbeeld nie bloot ’n kombinasie van bekende kenmerke wees nie, maar moet eerder ’n ‘sinergistiese’ (of onverwagte) effek produseer.

Laastens moet die uitvinding nuttig wees en nie ligsinnig of in stryd met enige gevestigde natuurwette nie.

Indien daar aan hierdie kriteria voldoen word, kan ’n aansoek vir ’n patent ingedien word deur die uitvinder of deur enige ander persoon wat van die uitvinder die reg verkry om aansoek te doen, of deur beide die uitvinder en sodanige ander persoon. Gesamentlike uitvinders word ook toegelaat om aansoek te doen. Dus kan ’n patentaansoek ingedien word in die naam van ’n toegewysde persoon (bv. ’n natuurlike persoon of ’n maatskappy), wat ’n skriftelike oordrag van die uitvinding van die uitvinder verkry het. Byvoorbeeld, prof X van Mikrobiologie is die uitvinder, maar die Universiteit Stellenbosch is die toegewysde persoon/aansoeker/patenthouer.

Die patentaansoek word gewoonlik vergesel deur ’n voorlopige spesifikasie wat die uitvinding moet beskryf. ’n Voorlopige spesifikasie bied aan ’n uitvinder 12 maande se beskerming wêreldwyd, mits daar binne daardie 12 maande-tydperk óf ’n volledige Suid-Afrikaanse óf ’n PCT-patentaansoek ingedien word. Dit gee ’n uitvinder effektief 12 maande om die uitvinding te bemark, beleggers te lok en/of die uitvinding verder te ontwikkel voordat hy moet besluit in watter lande beskerming nodig sal wees.

Termyn en effek van ’n patent

Die termyn van ’n patent is 20 jaar, mits hernuwingsfooie jaarliks ​​betaal word.

Die termyn word bereken vanaf die datum waarop die volledige Suid-Afrikaanse aansoek ingedien is of waarop die PCT-patentaansoek ingedien is.

Die effek van ’n Suid-Afrikaanse patent is om aan die patenthouer die reg te verleen om alle ander persone in Suid-Afrika vir die duur van die patenttermyn uit te sluit van:

1. maak;
2. beoefening;
3. gebruik;
4. verkoop;
5. aanbod om te verkoop (bv. advertensies); of
6. invoer

van die gepatenteerde uitvinding.

Om bogenoemde reg in ander lande te verkry, moet individuele patentaansoeke in elke onderskeie land ingedien word. Dit word tipies gedoen deur ’n PCT-aansoek binne 12 maande vanaf die indieningsdatum van die voorlopige aansoek in te dien. ’n PCT-aansoek ‘koop’ vir die aansoeker ’n bykomende 18 maande, waarna individuele patentaansoeke in elke onderskeie land waarin beskerming verlang word, ingedien moet word.

Praktiese oorwegings

Patente kan nuttig wees om beleggers te lok deur aan te dui dat die uitvinding die moeite werd is en kan ook dien as ’n beginpunt vir beleggingsgesprekke deur appèlreg te bied indien idees gesteel word, asook om intellektuele eiendomsreg duidelik te definieer voordat die beleggingsgesprekke begin.

’n Patent is ’n kompromie deurdat die uitvinding in ’n voldoende mate beskryf moet word sodat dit deur enigiemand anders uitgevoer kan word. Aangesien patentbeskerming na 20 jaar verval, moet oorweeg word of die uitvinding beter as ’n handelsgeheim bewaar kan word. Bekende resepte word byvoorbeeld dikwels as handelsgeheime bewaar sodat die resep vir ’n onbepaalde tydperk benut kan word.

’n Patent is ’n reg om uit te sluit. Om ’n patent te hê gee nie noodwendig aan die patenthouer die reg om die gepatenteerde uitvinding te maak, te gebruik, in te voer, ens. nie. Byvoorbeeld, die maak, gebruik, ens. van ’n uitvinding van ’n toegekende patent kan dalk ’n ander toegekende patent skend.

Suid-Afrika is ’n patentregistrasieland in die sin dat patente nie ondersoek word voordat dit toegestaan ​​word nie. Dit beteken dat hoewel ’n patent vir ’n uitvinding toegestaan ​​kan word, die patent dalk nie geldig is nie, omdat dit byvoorbeeld nie aan die vereistes vir nuutheid of vindingrykheid voldoen nie.

’n Geregistreerde ontwerp beskerm ’n ontwerp wat op ’n artikel toegepas word, d.w.s. die voorkoms van die artikel soos dit met die blote oog beoordeel word. Geregistreerde ontwerpe in Suid-Afrika word beheer deur die Wet op Ontwerpe, Wet 195 van 1993, soos gewysig  (“die Wet”).

Ingevolge die Wet kan ’n ontwerp as ’n funksionele en/of estetiese ontwerp geregistreer word indien dit nuut en oorspronklik is (in die geval van ’n estetiese ontwerp) of nuut en nie algemeen nie (in die geval van ’n funksionele ontwerp).

’n Estetiese ontwerp kan enige ontwerp wees wat op enige artikel toegepas word, ongeag die manier waarop dit toegepas word, wat  kenmerke het wat aantreklik is vir en uitsluitlik deur die oog beoordeel word. Die ontwerp kan wees vir die vorm, konfigurasie, versiering of patroon wat op die artikel toegepas word (of twee of meer van hierdie kenmerke).

’n Funksionele ontwerp kan enige ontwerp wees wat op enige artikel toegepas word, ongeag die middel waarop dit toegepas word, wat  kenmerke het wat noodsaaklik is vir die funksie van die artikel waarop die ontwerp toegepas word. Die ontwerp kan wees vir die vorm, konfigurasie of patroon wat op die artikel toegepas word (of twee of meer van hierdie kenmerke).

Registrasie

’n Ontwerp word as nuut geag indien dit verskil van, of indien dit nie deel vorm van, die vorige kuns onmiddellik voor die datum waarop aansoek om registrasie daarvan gedoen is of die bekendstellingsdatum daarvan nie, wat ook al vroeër is. 

Die vorige kuns omvat alle materiaal wat aan die publiek beskikbaar gestel word, enige plek in die wêreld, hetsy deur middel van ’n skriftelike beskrywing, deur gebruik of op enige ander manier.

’n Estetiese ontwerp is oorspronklik as dit die ontwerper se eie werk is, terwyl ’n funksionele ontwerp algemeen is as dit nie die belangstelling van ’n persoon wat vaardig in die kuns is prikkel nie.

Ontwerpe vir artikels wat nie bedoel is om deur ’n industriële proses vervaardig te word nie, is nie registreerbaar kragtens die Wet nie. “Industriële proses” kan egter breed geïnterpreteer word.

Indien die ontwerp aan die bogenoemde kriteria voldoen, kan ’n aansoek om registrasie deur die eienaar van die ontwerp ingedien word. Die eienaar kan die ontwerper wees, ’n persoon vir wie die ontwerper die ontwerp uitgevoer het of enige ander persoon aan wie eienaarskap van die ontwerp oorgegaan het.

’n Aansoek om ’n geregistreerde ontwerp moet vergesel word van lyntekeninge en moet aandui of die ontwerp funksioneel of esteties is. Verder moet die ontwerp volgens onderwerp geklassifiseer word.

Termyn en effek van ’n geregistreerde ontwerp

Die duur van registrasie, mits hernuwingsgelde jaarliks ​​betaal word, is:

• 15 jaar vir ’n estetiese ontwerp;
• 10 jaar vir ’n funksionele ontwerp 

vanaf die datum van registrasie daarvan of vanaf die bekendstellingsdatum daarvan, wat ook al vroeër is.

Die effek van die registrasie van ’n ontwerp is om aan die geregistreerde eienaar in Suid-Afrika, vir die duur van die registrasie, die reg te gee om ander persone uit te sluit van die:

1. maak;
2. invoer;
3. gebruik;
4. verkoop

van enige artikel wat ingesluit is in die klas waarin die ontwerp geregistreer is en wat die geregistreerde ontwerp of ’n ontwerp wat nie wesenlik van die geregistreerde ontwerp verskil nie, beliggaam.

Praktiese oorwegings

Ontwerpe kan geregistreer word vir ’n wye verskeidenheid artikels, insluitend motorwiele, houers (bv. melkbottels), juweliersware, meubels, ’n patroon wat op ’n materiaal gedruk is, ’n loopvlakpatroon op ’n motorband, die ontwerp van ’n selfoon, ens.

Daarbenewens kan ontwerpe ook geregistreer word vir byvoorbeeld grafiese gebruikerskoppelvlakke of uitlegte van webwerwe. Verder bied die Wet eksplisiet beskerming vir geïntegreerde stroombaan-topografieë en maskerwerke as funksionele ontwerpe.

Die beskermingsomvang word bepaal deur die uniekheid van die ontwerp. Indien daar ’n groot verskil tussen die nuwe ontwerp en die vorige kuns bestaan, sal die beskermingsomvang van die nuwe ontwerp breed wees. Indien daar 'n klein verskil tussen die nuwe ontwerp en die vorige kuns is, sal die beskermingsomvang van die nuwe ontwerp klein wees.

Kopiereg in Suid-Afrika word beheer deur die Kopieregwet, Wet 98 van 1978 (“die Wet”).

Kopiereg beskerm oorspronklike werke en laat die eienaar van kopiereg toe om ander te verbied om ongemagtigde kopieë, reproduksies of aanpassings van die werk te maak, en/of hierdie inbreukmakende kopieë te koop aan te bied.

Outeursreg word outomaties ingevolge die Wet toegeken wanneer aan sekere basiese vereistes voldoen word, en geen registrasie is dus nodig nie. Trouens, registrasie is nie moontlik in Suid-Afrika (en die meeste lande) nie, behalwe in die geval van rolprente, wat wel geregistreer kan word, maar nie geregistreer hoef te word nie.

Alhoewel dit nie ’n vereiste is nie, word ’n waarskuwing aan derde partye oor die beskermde aard van die werk, soos “© 2013 Universiteit Stellenbosch Alle Regte Voorbehou”, aanbeveel.

Eienaarskap

As ’n algemene reël is die outeur of skepper van ’n werk ook die eerste eienaar van outeursreg. Die belangrikste uitsonderings op die reël is waar die werk in die loop van indiensneming gemaak is (die werkgewer is die outomatiese eienaar) of waar sekere tipes werk in opdrag gegee word.

Waar skilderye, foto's, portrette, films of klankopnames in opdrag gegee word, is die opdraggewende party outomaties die eienaar. Vir alle ander opdragwerke (bv. rekenaarprogramme, kentekens, webwerfteks), moet die partye eienaarskap deur middel van ooreenkoms beheer, anders is die eerste eienaar steeds die outeur/skepper, selfs al is die werk in opdrag gegee.

Vereistes vir kopiereg

1. die outeur moet in Suid-Afrika of ’n lidstaat van die Berner Konvensie (die oorgrote meerderheid van lande) woonagtig wees;
2. die werk moet tot ’n tasbare vorm gereduseer word – kopiereg beskerm nie die idee nie, maar eerder die fisiese beliggaming daarvan;
3. die werk moes gepubliseer wees (d.w.s. in voldoende hoeveelhede aan die teikenmark beskikbaar gestel wees);
4. die werk moet oorspronklik wees; en
5. die werk moet nie immoreel of teen openbare beleid wees nie.

Die belangrikste punt vir debat sal in die meeste gevalle die oorspronklikheid van die werk wees. Suid-Afrikaanse regspraak stel ’n redelik lae drempel vir wat “oorspronklik” beteken, met ons howe wat sê dat oorspronklik nie “goed” of verdienstelik hoef te beteken nie. Relevante oorwegings sluit in die vlak en tipe moeite wat aangewend is, sowel as die mate waarin bestaande materiaal gebruik is om die werk te skep.

Soorte werke

Die belangrikste werke wat deur die Wet beskerm word, sluit in:

1. Literêre werke bv. romans en poëtiese werke;
2. Musiekwerke;
3. Kunswerke bv. skilderye, foto's, argitektoniese werke;
4. Films;
5. Klankopnames; en
6. Rekenaarprogramme

Duur

Die reëls verskil effens van werk tot werk, maar die algemene reël vir duur is die lewe van die outeur plus 50 jaar.

Kopieregskending en verweer

Oortreding ontstaan ​​waar ’n party ’n oorspronklike werk kopieer, aanpas of reproduseer. Daar is ’n aantal uitsonderings op hierdie basiese reël en die gebruik van ’n werk vir navorsing, kritiek, resensie of joernalistieke doeleindes kom nie neer op oortreding nie.

Die invoer van grysgoedere, d.w.s. die invoer van egte goedere, maar sonder ’n lisensie van die kopiereghouer of lisensiehouer om dit te doen, word in Suid-Afrika kragtens die Wet verbied.

Eise vir skadevergoeding ontstaan ​​vanaf die datum waarop ’n kopiërende party bewus gemaak word van die kopieregeienaar se eis en die kopiërende party se beweerde skending van kopiereg.

Organisasies

Daar is ’n aantal bedryfsliggame wat hulself bemoei met die afdwinging van tantièmebetalings vir die gebruik van werke onder kopiereg. Dit sluit in:

DALRO (Dramatiese, Artistieke en Literêre Werke Organisasie)

SAMRO (Suid-Afrikaanse Musiekregte-organisasie)

SAPA (Suid-Afrikaanse Uitgewersvereniging)

MUSA (Musikanteunie van SA)

Daar is ook ’n kopieregwetsontwerp wat heelwat kommer veroorsaak het en wat deur die President van Suid-Afrika aan die Parlement terugbesorg is. U kan die wetsontwerp en kommentaar besigtig.

Geregistreerde handelsmerke word beheer deur die Suid-Afrikaanse Wet op Handelsmerke, Wet 194 van 1993  (“die Wet”). Ongeregistreerde handelsmerke word deur die gemenereg beskerm, maar hierdie regte is moeiliker om te bewys en bied nie dieselfde mate van beskerming as ’n geregistreerde handelsmerk nie.

Per definisie moet ’n handelsmerk in staat wees om die goedere of dienste van een persoon te onderskei van die goedere of dienste van ’n ander persoon. Hierdie “onderskeidende funksie” is ’n sleutelelement van handelsmerkreg.

’n Merk kan ’n kombinasie van letters, syfers en beelde wees. Sogenaamde nie-tradisionele merke kan ook registreerbaar wees op voorwaarde dat hulle in staat is om te onderskei en dat hul voorkoms nie ’n funksionele doel dien nie (in welke geval ’n ontwerp of patent die meer gepaste vorm van beskerming kan wees). Baie nie-tradisionele merke kan nie aan hierdie kriteria voldoen nie. Voorbeelde van nie-tradisionele merke sluit in klanke, houers vir goedere, kleure, vorms en patrone.

Registrasie

Om geregistreerde handelsmerkregte te verkry, moet die merk beide inherent registreerbaar en relatief registreerbaar wees.

Inherente registreerbaarheid neem die beskrywende aard van die merk in ag. Nuutskeppings is ’n sterk handelsmerk, terwyl woorde wat die goedere of dienste beskryf waarvoor ’n handelsmerk gebruik word, swak is en moontlik nie registreerbaar is as dit in die geheel as beskrywend beskou word nie.

Relatiewe registreerbaarheid neem bestaande handelsmerke in die Handelsmerkregister in ag. Indien ’n merk in die register bestaan wat met jou merk verwar kan word, kan die reeds bestaande merk verhoed dat jou merk geregistreer word.

Om ’n handelsmerk te registreer, moet ’n aansoek om registrasie by die Kommissie vir Maatskappye en Intellektuele Eiendom (CIPC) ingedien word, tesame met die voorgeskrewe aansoekfooie. Die aansoek word ondersoek vir inherente en relatiewe registreerbaarheid, waarna die merk aanvaar kan word. Die merk word dan geadverteer en vir drie maande oopgestel vir teenkanting deur derde partye. Sodra hierdie tydperk verstryk, word die registrasiesertifikate uitgereik.

In ’n eenvoudige aansoek sal die hele proses ongeveer 18-24 maande duur. Indien die registrasie suksesvol is, sal handelsmerkregte terugwerkend toegestaan ​​word vanaf die datum waarop die aansoek deur CIPC ontvang is.

Termyn en effek van ’n handelsmerk

Anders as ander vorme van intellektuele eiendom, kan 'n handelsmerk vir ewig geld. Die volgende faktore moet egter in ag geneem word:

• ’n Handelsmerk moet elke tien jaar hernu word (bereken vanaf die indieningsdatum);
• Indien ’n handelsmerk vir ’n lang tydperk nie gebruik word nie, is dit kwesbaar om van die register verwyder te word;
• Indien handelsmerkregte nie afgedwing word nie, is daar ’n risiko dat die merk generies sal word (die woorde “Escalator” en “Wind Surfer” was eens geregistreerde handelsmerke, maar het nou hul onderskeidende karakter verloor).

Die effek van ’n geregistreerde handelsmerk is dat ander mense nie ’n verwarrend soortgelyke merk mag gebruik in verband met goedere of dienste wat identies of soortgelyk is aan dié waarvoor die handelsmerk geregistreer is nie.

Beoordelings van verwarring kragtens die Wet vergelyk slegs die twee handelsmerke en nie die breër samestellings van die mededingende goedere of dienste nie.

Sekere handelsmerke wat aan ’n aansienlike aantal mense in ’n bedryf bekend is, kan die status van ’n bekende merk verkry. In sekere situasies kan die eienaar van ’n geregistreerde bekende merk ander verhinder om die bekende merk te gebruik in verband met onverwante goedere of dienste waar daar geen vooruitsig vir verwarring is nie.

’n Geregistreerde handelsmerk word as ’n bate beskou, gevolglik kan dit:

• gehipotikeer word (vir sekuriteit);
• gelisensieer word; en
• op beslag gelê word (in hofverrigtinge).

Sertifisering en kollektiewe merke

’n Sertifiseringsmerk kan ingedien word deur enige persoon wat nie sake doen in die bedryf waarvoor die sertifiseringsmerk gebruik word nie. Sertifiseringsmerke word gewoonlik gebruik om te sertifiseer dat spesifieke goedere of dienste spesifieke eienskappe het, bv. die halaalmerk of egte leermerk.

’n Kollektiewe merk kan ingedien word deur ’n vereniging wie se lede deel vorm van ’n spesifieke bedryf. Kollektiewe merke word dikwels gebruik om aan te toon dat spesifieke goedere van ’n spesifieke streek afkomstig is.

Soos met gewone merke, moet die merke in staat wees om te onderskei, maar in hierdie gevalle is die onderskeid van aanbiedinge wat nie gesertifiseer is of deel is van die spesifieke kollektief nie.

Gemeenregtelike regte

’n Merk kan gemeneregbeskerming ontvang indien dit ’n reputasie in Suid-Afrika verwerf het. Dit word gewoonlik afgedwing ingevolge die gemenereghandeling vir valse voorstelling.

Valse voorstelling vind plaas wanneer een handelaar (selfs onbedoeld) sy goedere of dienste voorstel as dié van 'n ander handelaar of voorgee dat dit op een of ander manier met daardie ander handelaar geassosieer of deur daardie ander handelaar onderskryf word en wat verlies vir die ander handelaar meebring.

Wanneer daar bepaal word of daar wel valse voorstelling plaasgevind het, word die totale samestelling van die goedere of dienste in ag geneem.

Klik hier vir die Beleid met betrekking tot die Gebruik en Lisensiëring van US Handelsmerke

Vir meer inligting, kontak die US se Handelsmerkkantoor by [email protected]

Planttelersregte word in Suid-Afrika beheer deur die Wet op Planttelersregte, Wet 15 van 1976, soos gewysig  (“die Wet”).

Ingevolge die Wet kan beskerming verkry word ten opsigte van ’n nuwe, onderskeibare, uniforme en stabiele variëteit van enige voorgeskrewe soort plant. Planttelersregte verhoed dat derde partye sekere nuwe variëteite van plante wat deur ’n plantteler ontwikkel is, voortplant.

Die Wet definieer “variëteit” as enige plantgroepering binne ’n enkele botaniese takson van die laagste bekende klassifikasie wat:

1. gedefinieer kan word deur die uitdrukking van die eienskappe wat voortspruit uit ’n gegewe genotipe of kombinasie van genotipes;
2. onderskei kan word van enige ander plantgroepering deur die uitdrukking van ten minste een van die genoemde eienskappe; en
3. as 'n eenheid beskou kan word met betrekking tot die geskiktheid daarvan om onveranderd voortgeplant te word.

Registrasie

Vir ’n variëteit om vir planttelersregte te kwalifiseer, moet dit nuut, onderskeibaar, uniform en stabiel wees, soos gedefinieer in die Wet en kortliks hieronder bespreek.

In wese sal ’n variëteit as "nuut" beskou word indien voortplantings- of geoeste materiaal daarvan nie deur die teler verkoop of andersins van die hand gesit is:

1. in Suid-Afrika vir meer as een jaar nie; en
2. in ’n land wat die Berner Konvensie onderteken het vir meer as ses jaar ten opsigte van wingerdstokke en bome, en vier jaar ten opsigte van alle ander variëteite nie.

’n Variëteit sal as onderskeibaar beskou word indien dit duidelik onderskeibaar is van enige ander variëteit van dieselfde soort plant waarvan die bestaan ​​op die datum algemene kennis is.

’n Variëteit sal as uniform geag word indien dit voldoende uniform is met betrekking tot die eienskappe van die betrokke variëteit, onderhewig aan variasie wat verwag kan word van die besondere kenmerke van die voortplanting daarvan.

’n Variëteit sal as stabiel beskou word indien die eienskappe daarvan onveranderd bly na herhaalde voortplanting of, in die geval van ’n spesifieke voortplantingsiklus, aan die einde van sodanige siklus.

Slegs ’n teler mag aansoek doen vir ’n planttelersreg. ’n "Teler" is:

1. die persoon wat die variëteit geteel of ontdek en ontwikkel het;
2. die werkgewer van ’n werknemer wat die variëteit geteel, of ontdek en ontwikkel het, indien die werknemer dit binne die bestek van sy/haar diens gedoen het; en
3. die opvolger in titel van partye geïdentifiseer in (a) en (b).

Om planttelersregte te registreer, moet ’n aansoek om registrasie by die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye (DAFF) ingedien word, tesame met die voorgeskrewe aansoekfooie en dokumente. Die aansoek word deur die owerhede ondersoek en monsters van die plant sal gewoonlik vir toetsing benodig word.

Die ondersoekproses duur gewoonlik tussen drie en vyf jaar. ’n Variëteit mag nie gedurende die ondersoektydperk en tot die registrasie daarvan in Suid-Afrika verkoop of kommersieel benut word nie, tensy toestemming van die owerhede verkry word.

Dit is moontlik om aansoek te doen vir voorlopige beskerming gedurende die ondersoektydperk. Die houer van ’n beskermende bevel is geregtig om voortplantingsmateriaal van die betrokke variëteit te verkoop of te koop aan te bied, maar slegs vir die doeleindes van vermeerdering of toetsing. Voorlopige beskerming bied die aansoeker effektief dieselfde beskerming as wanneer ’n planttelersreg geregistreer is.

Termyn en effek van planttelersregte

Die termyn van ’n planttelersreg is:

• 25 jaar, in die geval van wingerdstokke en bome; en
• 20 jaar, in alle ander gevalle.

Die termyn word bereken vanaf die datum waarop ’n registrasiesertifikaat uitgereik word en ’n jaarlikse hernuwingsfooi is betaalbaar voor of op 1 Januarie van elke jaar gedurende die geldigheidsduur van die planttelersreg.

Die effek van die toestaan ​​van ’n planttelersreg is dat ’n derde party gedurende die geldigheidsduur van die planttelersreg slegs geregtig is om die volgende te doen indien magtiging verkry word deur middel van ’n lisensie van die plantteler:

1. produksie of reproduksie;
2. kondisionering vir die doel van voortplanting;
3. verkoop of enige ander vorm van bemarking;
4. uitvoer;
5. invoer; of
6. voorraadhouding vir enige van die doeleindes genoem in (a) tot (e)

van

1. voortplantingsmateriaal van die betrokke variëteit; of
2. geoeste materiaal, insluitend plante, wat verkry is deur die ongemagtigde gebruik van voortplantingsmateriaal van die betrokke variëteit

Hierdie regte geld ook vir variëteite wat van die geregistreerde variëteit afgelei is en wat nie van die beskermde variëteit onderskei kan word nie en waarvan die produksie die herhaalde gebruik van die beskermde variëteit vereis.

Praktiese oorwegings

Ná registrasie van ’n planttelersreg moet voortplantingsmateriaal van die betrokke variëteit wat vir voortplantingsdoeleindes verkoop word, die benaming van die variëteit duidelik en leesbaar aandui op ’n etiket wat daaraan geheg is. Indien dit in ’n houer verpak is, moet die benaming van die variëteit op die houer aangedui word.

Voordat voortplantingsmateriaal van sekere soorte plante in Suid-Afrika verkoop kan word, moet die betrokke variëteit op die Variëteitslys geplaas word wat saamgestel word ingevolge die Plantverbeteringswet (2) en deur DAFF in stand gehou word. Die variëteitslys sluit die ekonomies belangrikste landbou-, groente- en vrugtegewasse in. Om dit te doen, moet ’n aansoek by die Registrateur vir Plantverbetering ingedien word.

Die GMO-wet (1), Wet 15 van 1997 (“die Wet”), is uitgevaardig om voorsiening te maak vir die bevordering van verantwoordelike ontwikkeling, produksie, gebruik en toepassing van geneties gemodifiseerde organismes (GMO’s). Alle aktiwiteite soos invoer, produksie, vrystelling en verspreiding word gereguleer om moontlike nadelige gevolge vir die omgewing te beperk.

Die Wet bepaal ook die vereistes en kriteria vir assessering van risiko’s en verskaf toepaslike prosedures vir die kennisgewing van spesifieke aktiwiteite wat die gebruik van GMO’s behels.

Alhoewel die Universiteit Stellenbosch (US) nie ’n GMO-beleid het nie, word daar van alle US-departemente wat navorsing op die gebied van GMO doen, verwag om onder die GMO-wet te praktiseer.

GMO’s kan wettiglik beskerm word onder die bestaande Intellektuele Eiendomsbeleid van die US, wat op hierdie webwerf gevind kan word.

Regulasies

Die Minister van Landbou, handelende kragtens artikel 20 van die GMO-wet, bepaal die regulasies soos hierin uiteengesit (/assets/files/Downloads/act_gmo1997.pdf).

Daar kan aansoek gedoen word vir permitte om aktiwiteite met betrekking tot GMO’s uit te voer ingevolge hierdie regulasies. ’n Permit is nie nodig vir organismes wat onder toestande van ingeperkte gebruik in akademiese en navorsingsfasiliteite gebruik word nie.

Aansoekers moet die risiko’s assesseer, en die fasiliteite en belangrike rekords met betrekking tot risikobepalings registreer.

Die publiek moet in kennis gestel word van enige voorgenome vrystelling van GMO’s en die registrateur moet ingelig word in die geval van ’n ongeluk met GMO’s.

Die regulasies sit ook vereistes vir effektiewe afvalbestuur uiteen, sodat dit nie ’n negatiewe impak op die omgewing en menslike gesondheid het nie.

Praktiese oorwegings

Die GMO-wet word geïmplementeer deur die Direktoraat Bioveiligheid van die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye. Twee regulerende liggame, naamlik die Uitvoerende Raad en die Advieskomitee, saamgestel uit onafhanklike wetenskaplikes met verskillende wetenskaplike agtergronde, beslis oor aansoeke.

Enige persoon wat versuim om aan die vereistes te voldoen, sal skuldig wees aan ’n oortreding en strafbaar in terme van die Wet.

Die Wet op Intellektuele Eiendomsregte uit Staatsgefinansierde Navorsing en Ontwikkeling, Wet 51 van 2008 (“die Wet”) is op 22 Desember 2008 uitgevaardig en het op 2 Augustus 2010 in werking getree na die publikasie van ’n uitvaardiging vir die inwerkingtreding daarvan in die Staatskoerant.

Daar bestaan ’n regsvermoede teen terugwerkende krag ​​en daarom kan aanvaar word dat die Wet ’n prospektiewe toepassing het. Dit beteken dat die Wet slegs van toepassing is op intellektuele eiendom wat geskep is na die inwerkingtreding van die Wet (dus vanaf 2 Augustus 2010).

Let daarop dat die Wet ook van toepassing is op verbeterings (sogenaamde voorgrond intellektuele eiendom) op bestaande intellektuele eiendom (sogenaamde agtergrond intellektuele eiendom) wat deur die staat gefinansier is, uit navorsing en ontwikkeling voortgespruit het en na 2 Augustus 2010 geskep is. In hierdie geval sal slegs die verbeterings binne die Wet val.

Die toepassing en interpretasie van die Wet word gelei deur die regulasies wat uitgevaardig is ingevolge Artikel 17 van die Wet  en NIPMO-praktyknotas en riglyne.

Om ons navorsers te help, verwys ons u na die nuttige gids, die IP Wise Manual, wat SARIMA opgestel het om ’n oorsig te gee van Intellektuele Eiendom sowel as u regte en verpligtinge ingevolge die Wet.