Die Departement Chemiese Ingenieurswese aan die Universiteit Stellenbosch het onlangs ’n belangrike mylpaal in die akademiese loopbaan van Prof. Robbie Pott gevier toe hy op 5 Junie 2025 sy intreerede gelewer het, met die titel Van laboratorium tot lesingsaal – die ontwikkeling van bioprosesse en studente. Die intreerede het nie net sy bevordering tot volprofessor amptelik bevestig nie, maar ook ’n oorsig gebied van sy dekadelange reis van navorsing, onderrig en innovasie in die veld van bioprosesingenieurswese.

Akademiese loopbaan

Prof. Pott het sy akademiese loopbaan aan die Universiteit van Kaapstad (UK) begin, waar hy in 2008 sy voorgraadse kwalifikasie in chemiese ingenieurswese voltooi het. Ná ’n kort tydperk se werk in dieselfde laboratorium, het hy sy doktorsgraad aan die Universiteit van Cambridge in die Verenigde Koninkryk gaan voltooi. Daarna het hy na UK teruggekeer as nadoktorale navorsingsgenoot, voordat hy in 2015 as lektor by die Departement Prosesingenieurswese (nou Departement Chemiese Ingenieurswese) aan die Universiteit Stellenbosch aangesluit het. Sedertdien het hy ’n dinamiese en groeiende navorsingsgroep in bioprosesingenieurswese gevestig.

Die fokus van die intreerede

In sy intreerede het Prof. Pott die wye omvang van bioprosesingenieurswese verken, ’n veld waarin prosesse ontwikkel word om organismes aan te wend vir die vervaardiging van waardevolle produkte – van laboratoriumskaal tot industriële toepassing.

“Organismes is oral om ons, en hulle produseer veel meer materiale as wat ons ooit ten volle sal kan verstaan. Baie van hierdie materiale het die potensiaal om lewens te verbeter en nuwe industrieë te skep,” het hy verduidelik.

Maar om hierdie potensiaal te ontsluit, is meer nodig as net die identifisering van geskikte organismes. Die bioprosesingenieur moet prosesse ontwerp wat op verskeie vlakke funksioneer – van die mikroskopiese skaal, na die reaktorskaal, tot op ekonomiese, maatskaplike en omgewingsvlak. Prof. Pott het die gehoor geneem op ’n oorsig van die sleutelstappe in bioprosesontwikkeling: bioprospektering na organismes, die ontwerp van bioreaktors, die ontwikkeling van skeidingstelsels om produkte te herwin, en die skep van kommersieel lewensvatbare prosesontwerpe.

“Met die hulp van fantastiese studente, toegewyde en ondersteunende kollegas en medewerkers, en dikwels ook ’n bietjie geluk, kan bioprosesingenieurswese uitvoerbare oplossings bied vir werklike probleme,” het hy gesê.

Sy intreerede het teruggekyk op ’n dekade van navorsing waartoe meer as 20 nagraadse navorsers bygedra het, en het getoon hoe nuuskierigheid-gedrewe navorsing terselfdertyd lonend en uitdagend kan wees.

Bydraes tot navorsing en onderrig

Prof. Pott se navorsing dra by tot die veld van bioprosesingenieurswese deur tegniese kennis oor prosesontwikkeling en -optimalisering uit te bou, terwyl hy terselfdertyd die volgende geslag bioprosesingenieurs oplei.

“My primêre kundigheid lê in bioprosesingenieurswese – wat ons kan beskou as die oorvleueling tussen biologiese wetenskappe en chemiese ingenieurswese,” het hy verduidelik.

Aan die tegniese kant spreek sy werk uitdagings aan in die ontwerp, opskaling en optimalisering van bioprosesse vir die volhoubare vervaardiging van bio-gebaseerde produkte. Dit sluit onder andere fermentasieprosesontwikkeling, reaktorontwerp en bioprosesintegrasie in – alles kernareas in die ondersteuning van die oorgang na ’n sirkulêre bio-ekonomie.

“Ons het nuwe bioreaktors ontwerp, nuwe skeidingstelsels ontwikkel, ou idees in nuwe kontekste toegepas, en deurentyd die waarde-potensiaal van prosesse geëvalueer,” het hy bygevoeg.

Benewens sy navorsing is Prof. Pott ook aktief betrokke by ingenieursopvoedingsnavorsing, veral oor hoe om nagraadse studente beter voor te berei vir die komplekse en interdissiplinêre aard van moderne werk.

“Ek ondersoek hoe studieleiers doelbewus deursettingsvermoë en veerkragtigheid by studente kan kweek – eienskappe wat van kardinale belang is in nagraadse navorsing en in die beroepswêreld,” het hy gesê.

Persoonlike refleksie

Die aanstelling as volprofessor is ’n belangrike mylpaal vir Prof. Pott, maar hy beklemtoon dat erkenning nog nooit sy hoofmotivering was nie.

“Dit is natuurlik baie lekker om erkenning te kry en gelukwense vir jou sukses te ontvang, maar my dryfveer was nog nooit lof of finansiële belonings nie. Ek vind die werk wat ek doen fassinerend, en ek geniet die strewe na kennis en probleemoplossing saam met my nagraadse studente,” sê hy.

Tog was dit ’n persoonlike doel om volprofessor te word voor die ouderdom van 40 – ’n doel wat nie deur die titel direk na te jaag bereik is nie, maar deur elke dag gefokus te wees op goeie werk en ʼn mentorloopbaan.

Inspirasie en toekomsdoelwitte

Prof. Pott se belangstelling in bioprosesingenieurswese is beïnvloed deur sy familieagtergrond, waar ekologie, biologie en omgewingsbewustheid deel was van die daaglikse lewe.

“Die lewende wêreld het my nog altyd gefassineer. En met ’n ingenieursblik is die lewende wêreld ’n ryk bron van inspirasie en potensiaal,” deel hy.

Prof. Pott hoop om in die toekoms te sien hoe sommige van sy navorsingsprojekte omskep word in kommersiële ondernemings.

“Een van my volgende groot doelwitte is om die werk in my laboratorium te sien ontwikkel tot ’n nuwe onderneming. Ek sal graag wil hê dat ons produkte op rakke verskyn en ’n werklike verskil maak in gemeenskappe en industrieë.”

Terselfdertyd bly elke suksesvolle student ’n mylpaal op sigself.

“Elke student wat ek suksesvol tot graduering begelei, is ’n mylpaal waarna ek uitsien.”

Prof. Pott se intreerede het nie net sy akademiese reis uitgelig nie, maar ook die wyer impak van bioprosesingenieurswese en nagraadse mentorwerk in die vorming van die toekoms van volhoubare tegnologie.

Van links na regs: Prof Robbie Pott en Prof Sibusiso Moyo (Adjunk-visekanselier: Navorsing, Innovasie en Nagraadse Studies)

Van links na regs: Prof Corne Schutte (Visedekaan Navorsing en Skakeling in die Bedryf), Prof Christie Dorfling (Voorsitter: Departement Chemiese Ingenieurswese), Prof Robbie Pott, Prof Wikus van Niekerk (Dekaan: Fakulteit Ingenieurswese), Prof Celeste Viljoen (Visedekaan Onderrig en Gehalteversekering)

Prof Robbie Pott lewer sy intreerede met die titel: Van laboratorium tot lesingsaal – groeiende bioprosesse en gegradueerdes