Skip to main content
Figure-1_Thyrsites-atun-species-reference.jpg
Landbou en voedselwetenskappe

Genetiese navorsing wil help om Kaapse snoek te beskerm

Fakulteit van Agriwetenskappe
03 Maart 2026
  • Genetiese Kwetsbaarheid: DNS-analise toon dat Suid-Afrikaanse snoek nie een veerkragtige groep is nie, maar ten minste twee afsonderlike genetiese voorrade...
  • Bestuurshersiening: Om snoek as 'n enkele globale hulpbron te behandel, is riskant; die studie vra vir plaaslik aangepaste vangsbeperkings en genetiese monitering...
  • Markdeursigtigheid: Die identifisering van hierdie genetiese verskille help om te verhoed dat ingevoerde Nieu-Seelandse barracouta verkeerdelik as "Kaapse snoek" gemerk word, wat plaaslike vissers beskerm en verseker...

Kaapse snoek is een van Suid-Afrika se belangrikste visspesies. Dit bly 'n stapelvoedsel vir baie mense, veral dié in lae-inkomste huishoudings, sowel as 'n reddingsboei vir kleinskaalse vissersgemeenskappe.

  • Snoekvangste het merkbaar afgeneem.
  • Snoekbevolkings is verdeel in afsonderlike groepe wat nie vrylik meng nie.
  • Bevraagteken die idee dat Kaapse snoek 'n enkele, veerkragtige hulpbron is.
  • Verifiëring van spesie-identiteit kan help om te verhoed dat ingevoerde Nieu-Seelandse barracouta verkeerdelik as Suid-Afrikaanse snoek gemerk word.
  • Behoefte aan versigtige, plaaslik aangepaste bestuur.

 

Maar na jare van stabiele vangste is snoek nou meer kwesbaar as wat dit lyk. Dalende vangste het druk op plaaslike vissers geplaas en die deur oopgemaak vir invoere uit Nieu-Seeland. Dit het kommer laat ontstaan ​​oor die toekoms van plaaslike visserye en die oorlewing van kusbestaan ​​wat daarvan afhanklik is.

'n Nuwe studie deur dr. Sihle Mthethwa van die Departement Genetika aan die Universiteit Stellenbosch (US) beklemtoon die kwesbaarheid van Kaapse snoek en stel maniere voor om dit aan te spreek. Deur die vis se genetiese samestelling te analiseer, het Mthethwa, wat onlangs sy doktorsgraad in genetika aan die US verwerf het, bevind dat snoekbevolkings in afsonderlike groepe verdeel is wat nie vrylik meng nie, beide wêreldwyd en langs Suid-Afrika se kuslyn.

“Dit daag die idee uit dat Kaapse snoek 'n enkele, veerkragtige hulpbron is. In plaas daarvan beklemtoon dit die behoefte aan versigtige, plaaslik aangepaste bestuur om hierdie ikoniese vis – en die gemeenskappe wat daarvan afhanklik is – vir die toekoms te beskerm,” sê hy.

Nadat hy monsters van verskeie streke regoor die Suidelike Halfrond versamel het, insluitend Suid-Afrika, Nieu-Seeland, Chili en afgeleë eilande, het Mthethwa molekulêre gereedskap gebruik om hul DNS te analiseer om die evolusionêre geskiedenis, langtermynbevolkingspatrone, onlangse geenvloei en bevolkingsstruktuur van snoek te verstaan. Hy het ook monsters van Suid-Afrika oor verskillende tydperke vergelyk.

“Die DNS-analises toon dat Kaapse snoek in Suid-Afrika ten minste twee geneties afsonderlike groepe bevat wat nie vrylik kruisteel nie, alhoewel hulle dieselfde ligging op dieselfde tyd deel, met 'n moontlike derde stam wat met Namibië gedeel word,” sê Mthethwa. “Daar is ook bewyse van 'n onlangse genetiese bottelnek, wat beteken dat genetiese diversiteit en getalle in onlangse generasies afgeneem het. Hierdie verlies aan diversiteit kan die spesie minder in staat stel om omgewingsverandering en visvangdruk te hanteer.”

Mthethwa sê hy het probeer om drie hoofvrae met sy studie te beantwoord: Is Kaapse snoek van Suid-Afrika en barracouta-snoek van Nieu-Seeland dieselfde spesie? Hoe verbind is Kaapse snoekbevolkings oor die Suidelike Halfrond, en hoe het hul evolusionêre geskiedenis hierdie konnektiwiteit gevorm? Is die Kaapse snoekbevolking in Suid-Afrika geneties uniform, of is daar verskeie verskillende bestande?

“Die verifikasie van spesie-identiteit kan help om te verhoed dat ingevoerde Nieu-Seelandse barracouta verkeerdelik as Suid-Afrikaanse snoek geëtiketteer word, wat verbruikers beskerm en deursigtigheid in die visseryhandel verbeter,” verduidelik Mthethwa.

“Insigte in die konnektiwiteit en evolusionêre geskiedenis van die Suidelike Halfrond se snoek/barracouta is van kritieke belang vir visserybestuur, wat dit moontlik maak om te onderskei tussen 'n enkele, goed gemengde bevolking en afsonderlike bestande, en die oorbenutting van plaaslike of geïsoleerde bevolkings wat verkeerdelik as deel van 'n enkele globale bestand beskou word, te voorkom.

“Om te weet dat die Kaapse snoekbevolking in Suid-Afrika geneties uniform is, kan help om oorbevissing van plaaslike subbevolkings wat vir 'n enkele, goed gemengde bevolking aangesien word, te voorkom, geteikende kwotas moontlik te maak en volhoubare bestuur te ondersteun.”

Mthethwa wys daarop dat Kaapse snoekvangste histories relatief stabiel was, maar die afgelope paar jaar merkbaar afgeneem het. Gevolglik het plaaslike voorraad onbetroubaar geword, wat die afhanklikheid van Nieu-Seelandse ingevoerde barracouta (dieselfde spesie) verhoog, wat dikwels as 'Kaapse snoek' verkoop word. Hy voeg by dat die afname in vangste kommer wek oor oorbevissing, verlies aan genetiese diversiteit en die langtermyn volhoubaarheid van plaaslike bevolkings. Dit bedreig ook die inkomste en voedselsekerheid van gemeenskappe wat op die inheemse vissery staatmaak.

Volgens Mthethwa is dit problematies as verskillende snoekbevolkings as een bestand behandel word, want dit kan die oorbenutting van individuele groepe verberg. "Wanneer die geenvloei tussen visbevolkings beperk word, sukkel hulle om hul getalle en genetiese diversiteit aan te vul weens oorbevissing. Dit verhoog die risiko van plaaslike ineenstorting, 'n verlies aan unieke aanpassings en langtermyn skade aan visserye en gemeenskappe wat daarvan afhanklik is, selfs wanneer algehele vangvlakke volhoubaar lyk."

Hy doen 'n beroep op diegene wat betrokke is by die bestuur en bewaring van Kaapse snoek om verskeie genetiese voorrade te erken eerder as 'n enkele bevolking; vangsbeperkings en bewaringsmaatreëls aan te pas om elke voorraad individueel te beskerm; genetiese monitering in roetine-voorraadassesserings in te sluit; en versigtig te wees oor invoere en etikettering, aangesien ingevoerde snoek nie dieselfde ekologiese of ekonomiese rol as plaaslike voorrade speel nie.

Mthethwa sê hierdie veranderinge kan help om verdere genetiese erosie te voorkom en langtermyn volhoubare visvang te ondersteun. “Volhoubare bestuur moet gebaseer wees op genetiese bewyse, nie net vanggetalle nie, om Kaapse snoek vir toekomstige geslagte te beskerm.”

Merkers

Dieregenetika

Verwante stories