Die verkenning van plante deur 'n nuwe lens by die SU Botaniese Tuin
- Die Universiteit Stellenbosch (US) se Botaniese Tuin (SUBG) is al meer as 'n eeu 'n sentrum van navorsing, bewaring en onderwys. In onlangse jare het die jaarlikse SUBG Botaniese Kuns- en Fotografie-uitstalling tot SUBG se werk bygedra deur skaars en bedreigde plante te vergroot en hul wetenskaplike werk meer toeganklik te maak deur middel van kuns.
Die Universiteit Stellenbosch (US) se Botaniese Tuin (SUBG) is al meer as 'n eeu 'n sentrum van navorsing, bewaring en onderwys. In onlangse jare het die jaarlikse SUBG Botaniese Kuns- en Fotografie-uitstalling tot SUBG se werk bygedra deur skaars en bedreigde plante te vergroot en hul wetenskaplike werk meer toeganklik te maak deur middel van kuns. Vanjaar voeg SUBG-intern Celeste de Kock 'n nuwe perspektief tot botaniese kuns toe deur die medium van skanografie te gebruik om plante in 'n ander lig uit te beeld.
As die Tuin se eerste wetenskapkommunikasie-intern het Celeste die afgelope ses maande haar wetenskaplike agtergrond gekombineer met haar passie vir kreatiewe kommunikasie. Nadat sy 'n Meestersgraad in Plantkunde aan die Universiteit Stellenbosch voltooi het, het sy Wetenskapkommunikasie aan Imperial College London gestudeer. Haar internskap het haar in staat gestel om kreatiewe maniere te verken om die waarde van SUBG se versamelings met die publiek te deel.
Een van haar opwindendste projekte is skanografie, die gebruik van 'n hoë-resolusie skandeerder om treffende, gedetailleerde beelde van plante te skep. Celeste het die tegniek die eerste keer in 2020 teëgekom toe sy op merkwaardige beelde op sosiale media afgekom het en self daarmee begin eksperimenteer het. Sy het gou ontdek dat 'n platbedskandeerder die delikate are van 'n blaar, die deurskynendheid van 'n blomblaar en die tekstuur van wortels met buitengewone helderheid kon vasvang.
“Plante is eindeloos inspirerend,” sê sy. “Skanografie laat jou toe om te stop en die besonderhede raak te sien wat dikwels ongesiens verbygaan. Dis beide wetenskap en storievertelling.”
Haar skanografiewerk by SUBG het hoofsaaklik gefokus op die Tuin se Oxalis- versameling, die grootste ter wêreld, met byna 200 spesies. Hierdie plante, wat dikwels as algemene onkruid oor die hoof gesien word, openbaar 'n verrassende elegansie en diversiteit wanneer dit deur die skandeerder se lens vasgelê word. Om met lewende materiaal te werk, bring sy eie uitdagings, van die verkryging van permitte tot die versekering dat monsters herplant word. Vir Celeste is die balans tussen sorg en kreatiwiteit egter deel van die proses.
Van 13 September 2025 tot 16 Januarie 2026 sal besoekers die kans kry om haar werk te sien by die SUBG Botaniese Kuns- en Fotografie-uitstalling, waar geselekteerde Oxalis- en Gladiolus -skanderings nie net die plante se skoonheid sal beklemtoon nie, maar ook die Tuin se breër missie om wetenskap en bewaring vir almal toeganklik te maak.
“Ons doel by SUBG, in die woorde van ons oorlede kurator dr. Donovan Kirkwood, is om mense verlief te laat raak op plante,” sê assistent-kurator Annerie Senekal. “Mense word op baie maniere geïnspireer, en die onthulling van die ingewikkeldhede van ons plaaslike flora deur middel van skanografie is 'n wonderlike manier om tot hierdie kommunikasie by te dra.”
Vir die US beklemtoon projekte soos hierdie die waarde van innoverende kommunikasie wat die gaping tussen navorsing en openbare betrokkenheid deur kuns, ontwerp en kreatiwiteit oorbrug. Celeste se skanografie sal nie tradisionele benaderings soos illustrasie of fotografie vervang nie, maar dit voeg nog 'n lens by waardeur die publiek die wonder van plante kan ervaar.