Van Reaktiewe tot Proaktiewe Besluitneming in Landbou deur Data
- Strategiese Data-evolusie: Onder voorsitterskap van dr. Melissa van der Merwe, het die beraad die landbou se verskuiwing na die behandeling van hoëspoed-, gesofistikeerde data en voorspellende analise as noodsaaklike strategiese bates vir globale mededingendheid uitgelig.
- Van Volume tot Aksie: Besprekings het beklemtoon dat verder as eenvoudige data-insameling beweeg moet word na die bou van 'n samewerkende "datakultuur" wat praktiese toepassing, inklusiwiteit en proaktiewe besluitneming oor die hele waardeketting prioritiseer.
Op 17–18 Maart 2026 het dr. Melissa van der Merwe van die Departement Landbou-ekonomie aan die Universiteit Stellenbosch die Agridata Varsprodukte Data- en Markvoorspellingsberaad in Sandton, Johannesburg, voorgesit. Die beraad het 'n diverse groep belanghebbendes van regoor die landbouwaardeketting bymekaargebring, insluitend produsente, landboubesigheidsleiers, datawetenskaplikes, beleidmakers en navorsers, om te gesels oor die groeiende rol van data in die vorming van die toekoms van landbou.
Gedurende die tweedaagse program het besprekings die mate waarin landbou 'n strukturele transformasie ondergaan, uitgelig. Terwyl die sektor nog altyd op inligting staatgemaak het om besluitneming te lei, verander die skaal, spoed en gesofistikeerdheid van data wat nou beskikbaar is, fundamenteel hoe besluite geneem word. Van presisielandbou en satellietgebaseerde monitering tot markintelligensieplatforms en voorspellende analise, word data toenemend erken as 'n strategiese bate binne landboustelsels.
'n Sleuteltema wat na vore gekom het, was die onderskeid tussen databeskikbaarheid en databruikbaarheid. Verskeie bydraes het beklemtoon dat die waarde van data nie in die volume daarvan lê nie, maar in die toepassing daarvan – veral in die verbetering van besluitneming op plaasvlak, die versterking van voorsieningskettingkoördinering en die versterking van veerkragtigheid in die lig van klimaatsveranderlikheid en markonsekerheid. Vrae oor data-eienaarskap, toegang en inklusiwiteit het ook prominent verskyn, veral om te verseker dat die voordele van digitale transformasie na beide kommersiële en kleinerskaalse produsente strek.
Vir Suid-Afrika is hierdie besprekings besonder relevant. As 'n wêreldwyd mededingende landbousektor wat toenemende omgewings- en markdruk in die gesig staar, sal die effektiewe gebruik van data sentraal staan tot die handhawing en verbetering van mededingendheid.
In haar slotopmerkings het dr. van der Merwe die belangrikheid beklemtoon om van dialoog na aksie oor te skakel en gesê: “Die besprekings het vrugbare grond moontlik gemaak, en dit is nou die verantwoordelikheid van almal in die vertrek om te verseker dat ons saamwerk en saam groei. Ons moet datakulture binne ons organisasies ontwikkel sodat ons data ons in staat stel om proaktief in ons besluitneming te wees, eerder as reaktief.”
Die beraad het uiteindelik beklemtoon dat die landboudata-revolusie nie net oor tegnologiese vooruitgang gaan nie, maar ook oor hoe die sektor aanpas, saamwerk en die institusionele kapasiteit bou wat nodig is om data effektief te benut in 'n toenemend komplekse omgewing.