Universiteit Stellenbosch Botaniese Tuine droë huis.
Die Universiteit Stellenbosch Botaniese Tuin sluit aan by die oproep vir ’n verbeterde globale data-ekostelsel om lewende plantversamelings te ondersteun
- Die Universiteit Stellenbosch Botaniese Tuin (USBT) dra by tot ’n globale poging om die manier waarop navorsers en bewaringsgesindes lewende plantversamelings dokumenteer en uitruil, te verbeter, deur aan te sluit by internasionale navorsers by meer as 50 botaniese tuine wêreldwyd in hulle oproep vir ’n meer betroubare, meer gekoördineerde ekostelsel om plantbewaring en wetenskaplike navorsing te ondersteun.
’n Perspektief-artikel wat onlangs gepubliseer is, met wyle dr Donovan Kirkwood, voormalige kurator van die USBT en waarnemende kurator, Annerie Senekal, en ander navorsers as die mede-outeurs, resenseer die bestaande data-uitruilingspraktyke en stel die ontwikkeling van ’n globale metaversameling voor. Dit verwys na ’n medewerkende benadering tot bewaring, waar lewende plantmonsters uit ’n spesifieke groep, spesie, of genus oor meervoudige, aparte instellings heen in stand gehou word.
Volgens ’n mediaverklaring deur die Universiteit van Cambridge word minstens 105 634 plantspesies – ongeveer een derde van alle plantspesies in die wêreld – in die 3 500 botaniese tuine in die wêreld gekweek. Ex situ-versamelings uit liggings in die natuur is deurslaggewend vir bewaring, spesie- en ekostelselherstel en feitlik alle wetenskaplike navorsing. Amper 40 persent van die wêreld se plantdiversiteit loop ’n verhoogde risiko van uitwissing en hierdie lewende versamelings vorm ’n noodsaaklike veiligheidsnet om dit te voorkom.
Hoewel Botanic Gardens Conservation International (BGCI – Botaniese Tuinbewaring Internasionaal) alreeds die grondslag vir ’n beter datastelsel gelê het, voer die outeurs aan dat gekoördineerde en volgehoue belegging nou nodig is om ’n veerkragtige en betroubare globale hulpbron te skep.
Die perspektief-artikel volg op ’n gewigtige referaat wat ’n jaar gelede in Nature, Ecology and Evolution gepubliseer is en wat die bevindings van ’n globale opname oor lewende plantversamelings oor meer as ’n eeu heen, aangebied het. Die studie het erkenning verleen aan die USBT as een van slegs twee botaniese tuine wat hulle wilde en bewaringsgraad-plantversamelings oor die afgelope paar jaar vergroot het – ’n buitengewone prestasie gegewe die tuin se kompakte grootte van slegs 1.7 hektaar.
In ’n aparte artikel het Kirkwood voorheen die skaal van die uitdaging waarvoor ex situ-bewaringspogings te staan kom, beklemtoon. Hy noem dat, hoewel minstens 750 000 bedreigde plante ex situ-bewaringsteun nodig het, Suid-Afrika se ex situ-bewaringsteiken gelykstaande is aan 3 000 plantspesies. Die vordering van Suid-Afrikaanse ex situ-bewaring oor alle instellings heen, is egter beperk tot minder as 500 bedreigde spesies. Dit beklemtoon die kapasiteitsbeperkings en dien as ’n herinnering daaraan dat die spesies wat dringende steun nodig het, selfs swakker verteenwoordig word, en dat institusionele kapasiteit reeds onder druk is.
Kirkwood was regdeur sy loopbaan diep verbind tot biodiversiteitsbewaring. Sy bekendste sukses is behaal met Marasmodes Undulata, ’n struik wat op een tydstip beperk was tot drie oorlewende plante in die natuur. Deur versigtige voortplanting uit ’n klein saadbank is honderde plante uiteindelik gevestig en weer in hulle natuurlike habitat bekend gestel.
Die dringendheid van sulke pogings is veral prominent in die Kaapse florastreek, een van die wêreld se mees bedreigde biodiversiteitsgebiede. Van die 10 744 plantspesies wat slegs in die Wes-Kaap gevind kan word, word amper 40 persent in die Rooi Lys-kategorieë van bewaringskwelpunte gelys. Talle spesies, met inbegrip van dié wat as kwesbaar of kritiek skaars gelys word, bestaan dalk slegs as ’n paar honderd individue, wat hulle uiters kwesbaar vir verdere verlies maak.
Hierdie konteks intensifiseer die dringendheid van die voorgestelde metaversameling, wat deurslaggewend vir die bewaring van plante op die randjie van uitwissing kan wees.
Ná Kirkwood se afsterwe, het die USBT sy bewarings- en navorsingswerksaamhede onder die leiding van Senekal voortgesit. Hulle bly aktief betrokke by globale organisasies soos die BGCI en dra by tot internasionale kennisuitruiling, terwyl hulle hul eie bewaringsprogramme bevorder, soos die kapasiteit toelaat.
Buiten dat dit die mees aktiewe botaniese tuin is ten opsigte van bewaringswerk, is die USBT ook vasbeslote om Kirkwood se nalatenskap te handhaaf. Die afgelope jaar het die USBT, onder leiding van Kirkwood, gehelp om ’n fonds vir ’n toegewese botaniese kunsversameling – die eerste in Suid-Afrika – op die been te bring. Om nie eens te praat van Kirkwood se indrukwekkende werk met die vestiging van ’n korporatiewe satelliettuin vir ex situ-plantversamelings nie – werk wat in sy afwesigheid voortgesit word.
“Lewende plantversamelings het enorme waarde vir bewaring en navorsing, maar hulle impak hang af van hoe doeltreffend kennis uitgeruil word. Die versterking van die globale data-infrastruktuur stel botaniese tuine, ongeag die grootte daarvan, in staat om sinvol tot die beveiliging van plantdiversiteit vir toekomstige geslagte by te dra,” sê Senekal, ter beklemtoning van die belangrikheid van verbeterde datastelsels.
Bykomend tot sy wetenskaplike werk, werk die USBT ook aan die vooruitgang van innoverende inisiatiewe, waaronder die vestiging van ’n toegewese botaniese kunsversameling aan die Universiteit Stellenbosch – die eerste van sy soort in Suid-Afrika – en die ontwikkeling van ’n korporatiewe satelliettuin vir ex situ-plantbewaring. Dit bly albei aktiewe projekte.