Matie-alumna, lugvaartingenieur en klimaatstegnologie-entrepreneur Fama Jallow is 'n vrou van eerstes – Gambië se eerste gelisensieerde vroulike hommeltuigvlieënier en eerste aspirant ruimtevaarder, wat deur Titans Space Industries opleiding ontvang om teen 2029 'n ruimtevlugkwalifikasie te verwerf.

Fama se reis was nie net om verder as die sterre te reik nie. Sy kyk na die wêreld vanuit 'n gans ander invalshoek en bevraagteken terselfdertyd hoe sy tegnologie kan inspan om werklike uitdagings wat gemeenskappe in Afrika in die gesig staar, op te los.

"Ek het eerstehands gesien hoe kwessies soos klimaatsverandering, voedselonsekerheid, oorstromings en omgewingsonstabiliteit alledaagse gemeenskappe beïnvloed, maar baie van die data-instrumente en stelsels wat nodig was om op eie bodem tot aksie oor te gaan, was ontoeganklik of het bloot nie bestaan nie," verduidelik Fama, wat in 2022 'n Baccalaureusgraad in Lugvaart-, Lugvaartkundige- en Ruimtevaartingenieurswese aan die Nanjing Universiteit vir Lugvaart en Ruimtevaartkunde in China voltooi het.

In 2023 het sy by die Universiteit Stellenbosch (US) ingeskryf vir 'n meestersgraad in meganiese ingenieurswese.

"Soos ek meer aan lugvaart en ingenieurswese blootgestel is, het ek die krag van satelliettegnologieë, aardwaarneming en georuimtelike data ontdek, en besef dat sommige van die wêreld se grootste uitdagings beter van bo af verstaan kan word."

Haar meestersnavorsing het die gebruik van 3D-gedrukte titaniumstrukture ondersoek om die doeltreffendheid en uitvoering van waterstofproduksiestelsels te verbeter, en sodoende skoon energietegnologieë te bevorder.

Sy beskryf haar tyd by die US as 'n "diep transformerende ervaring".

"Dit was 'n tydperk van persoonlike groei, leierskapontwikkeling, en leer hoe om navorsing met werklike impak te verbind. Buiten die tegniese navorsing het my studies my gehelp om ‘n tipe ingesteldheid te ontwikkel om komplekse probleme met beide analitiese denke en kreatiwiteit te benader, terwyl ek voortdurend afvra hoe ingenieursoplossings 'n betekenisvolle verskil kan maak."

Hierdie benadering is versterk deur die mentorskap wat sy van haar studieleiers, dr Melody Neaves en dr Gerrit Ter Haar, ontvang het.

In 2025 was sy mede-stigter van Hisia Space, ‘n klimaattegnologie- en georuimtelike intelligensie-maatskappy, wat fokus op die verbetering van toegang tot omgewings- en aardwaarnemingsdata regoor Afrika. Die maatskappy gebruik satellietdata, kunsmatige intelligensie en georuimtelike tegnologieë om gefragmenteerde klimaat- en omgewingsinligting in praktiese insigte vir regerings, navorsers, loodsondernemings en gemeenskappe te omskep.

"Ek glo ruimtetegnologieë kan as kragtige instrumente ingespan word om werklike wêrelduitdagings op Aarde op te los, en meer veerkragtige en ingeligte samelewings wêreldwyd te skep, veral oor kwesbare gemeenskappe in Afrika heen."

Fama se sienings oor leierskap, doel en impak is verder gevorm deur geleenthede soos om as 'n genoot van die Verenigde State se Young African Leaders Initiative-program gekies te word en 'n beurs van die Mandela Rhodes-stigting in 2022 te ontvang. 

Hierdie ervarings het van haar ’n empatiese, samewerkende en doelgerigte dienende leier gemaak wat fokus op die skep van geleenthede vir ander.

Sommige van haar mees onvergeetlike oomblikke oor die afgelope vyf jaar sluit in die toekenning van die Äänit-prys deur die Mandela Rhodes-stigting vir die positiewe sosiale impak wat Hisia in gemarginaliseerde gemeenskappe in Afrika skep, en haar toesprake by die Forbes Woman Africa Leading Women Summit.

Tans dien sy as die Afrika-ruimteonderwysprogramkoördineerder en die Nasionale Kontakpunt vir Gambië onder die vaandel van die Ruimtegenerasie Adviesraad, 'n wêreldwye nie-winsgewende organisasie en netwerk wat deur die Verenigde Nasies se Program oor Ruimtetoepassings ondersteun en verteenwoordig word.

Fama se sukses het nie sonder uitdagings gekom nie. As 'n jong Afrika-vrou in ‘n veld wat steeds grootliks deur mans gedomineer word, moes sy dikwels ‘n addisionele tipe sifting navigeer en "jou tegniese vermoëns en die waarde van die probleme wat jy probeer oplos, bewys".

Sy verstaan dat haar sukses betekenis dra en verder as bloot persoonlike prestasie strek, veral vir jong Afrika-vroue wat in haar veld onderverteenwoordig is.

"Net om binne hierdie ruimtes te bestaan en te bou, kan ander jong Afrika-vroue inspireer om hulself in sektore te sien wat hulle dalk eens gedink het buite bereik was."

Haar raad aan vroulike STEM-studente is om die perspektiewe wat hulle na die werksomgewings bring, te waardeer: "Die wêreld het meer mense nodig wat met empatie, doelgerigtheid en diverse lewenservarings, bou."

Met die nalatenskap van die jeug van 1976 in gedagte, hoop sy dat haar eie reis om grense te verskuif ander sal inspireer om selfs groter te droom.

"My werk wys wat moontlik is wanneer jong mense in Afrika toegang tot onderwys, innovasie en geleenthede kry. Ek hoop my werk in lugvaart, klimaattegnologie en georuimtelike intelligensie sal oplossings bou wat lewens verbeter, terwyl dit ook paaie skep vir meer jong mense in Afrika, veral jong vroue, om hulself as bouers, innoveerders, wetenskaplikes en leiers te beskou."