Elke dag word daar êrens in Suid-Afrika iemand se lewe verander deur die werk van die Universiteit Stellenbosch se Fakulteit Geneeskunde en Gesondheidswetenskappe (FGGW). Hierdie stelling deur prof Elmi Muller, dekaan van die FGGW, het die essensie van ’n galadinee ter viering van die fakulteit se 70ste bestaansjaar perfek vasgevang.

Teen die glansryke glas-en-staal-agtergrond van die Instituut vir Biomediese Navorsing (BMNI), een van Afrika se mees gevorderde mediese navorsingsfasiliteite, het die fakulteit ’n merkwaardige mylpaal gevier: sewe dekades van die bevordering van gesondheid, die transformasie van lewens en die bou van die toekoms van gesondheidsorg in Suid-Afrika.

Die BMNI-atrium, gehul in sagte blou lig, is omskep in ’n elegante rooitapyt-omgewing waar wetenskap, geskiedenis en menslike konneksie rondom die tafels met hul swart-en-wit-tema saamgevloei het. Silwer tafeldoeke, riffel-kristalglasware en delikate blommerangskikkings het in die kerslig geskitter terwyl die opgewekte klanke van ’n elektriese viool deur die saal gedryf het. 

Lede van die US-rektoraat, dekane, senior direkteure, fakulteitsleierskap, donateurs, alumni, studente, verteenwoordigers van vennootinstellings en vriende van die fakulteit is bederf met ’n verfynde spyskaart wat die gesofistikeerdheid van die geleentheid weerspieël het.

Die galadinee, wat onder die tema “Erfenis deur impak” gehou is, vorm deel van ’n breër, jaar lange viering om die FGGW se uitsonderlike bydrae tot gesondheidsorg asook opleiding en innovasie in die gesondheidswetenskappe sedert sy stigting in 1956 te eer.

’n Nalatenskap oor generasies gebou

Die seremoniemeester, dr Therese Fish, Visedekaan: Kliniese Opleiding en Sosiale Impak, het besin oor die fakulteit se ryk geskiedenis en ontwikkelende toekoms, en die bydraes uitgelig van generasies personeel, studente, vennote en leiers wat gehelp het om die fakulteit en sy kampusse te vorm en uit te brei. 

In sy verwelkomingsboodskap het prof Nico Gey van Pittius, Visedekaan: Navorsing en Internasionalisering aan die FGGW, gaste herinner om die herdenking nie bloot as ’n viering van die geskiedenis te sien nie, maar as ’n hernude verbintenis om die toekoms van gesondheidsorg eties, inklusief en met uitnemendheid te vorm te midde van vinnige tegnologiese en sosiale verandering.

Gaste kon ’n gedenkvideo geniet wat die fakulteit se evolusie deur verskillende eras van die Suid-Afrikaanse geskiedenis nagevolg het – van baanbrekende wetenskaplike ontdekkings en deurbrake in mediese opleiding, tot oomblikke van transformasie, veerkragtigheid en wêreldwye impak, soos vertel deur sleutelrolspelers.

Transformerende sosiale impak

Die US se Rektor en Visekanselier, prof Deresh Ramjugernath, is by die geleentheid verteenwoordig deur prof Nico Koopman, Viserektor: Sosiale Impak, Transformasie en Personeel, wat die fakulteit beskryf het as ’n plek waar akademiese uitnemendheid en menswaardigheid mekaar ontmoet.

“Ons vier 70 jaar van akademiese uitnemendheid saam met julle – uitnemendheid in leer en onderrig, navorsing en innovasie, kliniese opleiding en sosiale impak wat transformerend, menslik en waardig is,” het hy gesê. 

Koopman het verwys na die fakulteit se historiese prestasies, insluitend sy wêreldwyd erkende tuberkulose-navorsing, gedesentraliseerde landelike kliniese opleidingsprogramme en baanbrekende chirurgiese innovasies, terwyl hy die fakulteit se verbintenis tot waardigheid, geregtigheid en regverdige gesondheidsorg geprys het.

Hy het Muller ook gelukgewens met haar heraanstelling as Dekaan vir ’n tweede termyn, en haar leierskap beskryf as diep gewortel in die bou van ’n meer menslike samelewing deur geneeskunde en onderrig.

Muller se eie toespraak het die emosionele middelpunt van die viering gevorm. “My voorbereiding vir hierdie aand het my ’n eenvoudige vraag laat vra: wat presies is dit wat ons vier?” het sy gevra.

Muller het aangevoer dat die fakulteit se identiteit nooit tot blote voorwerpe of statistieke gereduseer kan word nie. “ ’n Fakulteit is nie ’n gebou nie, dis nie ’n logo nie, dis nie ’n strategiedokument nie, dis nie ’n organogram nie,” het sy gesê. “ ’n Fakulteit is ’n groep mense wat saamstaan met ’n gedeelde doel.”

Vir die FGGW, het sy gesê, was daardie gedeelde doel nog altyd duidelik: “die gesondheid van mense, die behoeftes van pasiënte, die welstand van die gemeenskap, die oortuiging dat kennis, wetenskap, deernis en dienslewering menslike lewens kan verbeter”.

’n Toekoms vol moontlikhede

Die fakulteit se impak, het sy opgemerk, strek veel verder as die lesingsale en laboratoriums tot binne-in hospitale, klinieke, landelike gemeenskappe en oomblikke van diepe kwesbaarheid en genesing waar “ ’n pasiënt van siekte herstel, ’n gesin hoop ontvang, ’n student leer om vir ’n ander mens te sorg, en ’n wetenskaplike ’n ontdekking maak wat die kliniese praktyk verander”.

Sommige van die mees betekenisvolle vorme van impak kan nooit werklik gemeet word nie, het sy beklemtoon. “Jy sien dit wanneer ’n pasiënt beter word, wanneer vrees in verligting verander, wanneer ’n familielid jou ’n drukkie gee ná ’n week van onsekerheid, wanneer lyding verlig word, selfs wanneer genesing nie meer moontlik is nie,” het Muller besin. “Daardie oomblikke verskyn nie op grafieke of in jaarverslae nie, maar dit is die rede waarom baie van ons hierdie beroep gekies het.”

Sy het ook hulde gebring aan die dikwels onsigbare ekosisteem van mense wat die fakulteit se werk moontlik maak – administrateurs, tegnici, navorsers, ondersteuningspersoneel en gesondheidswerkers wie se bydraes stilweg die fondament vorm vir elke gradeplegtigheid, publikasie, operasie en konsultasie. Vir Muller bly die fakulteit se toekoms vol belofte.

“Ná 70 jaar is ons steeds ambisieus oor wat hierdie fakulteit kan word,” het sy gesê. “Terwyl ons vanaand hierdie merkwaardige mylpaal vier, moet ons ook vorentoe kyk – vorentoe na die volgende generasie studente, wetenskaplikes en gesondheidswerkers, vorentoe na nuwe ontdekkings en innovasies, en vorentoe na ’n fakulteit wat aanhou groei in uitnemendheid, menswaardigheid en impak.”

Die impak word voortgesit

Die studenteleier Thandolwethu Noinyane, voorsitter van die FGGW se Studenteraad, het ’n jonger generasie se perspektief na die aand gebring en gepraat oor die hoop en verantwoordelikhede wat vandag se gesondheidsorgstudente dra. “As studente loop ons deur hierdie gange met baie meer as net handboeke en stetoskope,” het sy gesê. “Ons dra die hoop van ons gesinne, ons gemeenskappe en ons toekoms.”

Noinyane het Muller se boodskap beaam dat die fakulteit se nalatenskap nie net aan ranglyste of mylpale gemeet sal word nie, maar aan die mense wat dit aanhou ophef en die menswaardigheid wat dit kies om te beskerm. “As die volgende generasie is ons gereed om hierdie nalatenskap met uitnemendheid, deernis en moed vorentoe te dra. Vanaand is nie net ’n viering van waar ons vandaan kom nie, maar dit is ’n verbintenis tot waarheen ons op pad is,” het Noinyane afgesluit. 

• Kyk die video oor die FGGW se geskiedenis, 70 Years in the making, hier.