Skip to main content
BAHons Journalism Class of 2026 banner.jpg
Persverklaring

Persvryheidsviering vra vir 'n oomblik van besinning

Departement Joernalistiek
05 Mei 2026
  • Kernwaardes: Veerkragtige joernalistiek steun op die handhawing van gehoorvertroue en etiese standaarde om professionele nuus van "geraas" te onderskei.
  • Strategiese Tegnologie: Gereedskap soos KI moet gebruik word om te innoveer en bereik uit te brei, maar dit moet joernaliste help eerder as om menslike aanspreeklikheid te vervang.
  • Openbare Belang: Ware impak kom van verslaggewing wat die openbare belang dien en 'n goed ingeligte burgerskap bevorder, wat verder gaan as blote "klikke".

Die handhawing van gehoorvertroue en die bou van verhoudings is die sleutel tot die voortgesette veerkragtigheid van joernalistiek te midde van volgehoue bedreigings.

Dit was een van die kernboodskappe van die Departement Joernalistiek se jaarlikse viering van Wêreldpersvryheidsdag, met die tema: "Veerkragtige Joernalistiek: Die Oorbrugging van Tegnologiese Belofte en Demokratiese Bedreiging".

Die geleentheid, wat Maandag 4 Mei by STIAS plaasgevind het, het 'n uitstekende reeks bedryfskundiges en akademiese denkers byeengebring. Prof Vasti Roodt (Dekaan: Fakulteit Lettere en Sosiale Wetenskappe) het aanwesiges verwelkom deur hulle aan te moedig om "reflektiewe burgers" te word wat ruis van nuttige inligting kan onderskei.

Studente van die BAHons Joernalistiekklas van 2026 het ook gevallestudies aangebied oor veerkragtige mediakanale in lande soos Kenia, El Salvador en die Filippyne. 

Hoofspreker Paula Fray (Stigter en eienaar: frayintermedia), het gesê dat veerkragtige joernalistiek nie bloot "joernalistiek wat oorleef" is nie; dit is joernalistiek wat innoverend is "sonder om sy waardes prys te gee". Sy het ook die behoefte bevestig dat ons almal moet besin oor die soort inligtingsomgewing wat ons wil bou, aangesien dit nie net 'n taak vir die media is nie.

In 'n reeks vinnige aanbiedings oor die "beloftes en gevare" van tegnologie het Ivor Price (Stigter: Food for Mzansi), Charlene Rolls (Hoof: Versnelde KI-aanvaarding, Media24) en Aasra Bramdeo (Digitale Redakteur, SABC) insigte uit hul eie nuuskamers gedeel. Price het verduidelik dat sy nuuskanaal se veldverslaggewing in afgeleë landelike gebiede, waar toegang tot tegnologie beperk is, ongehorde stories in die kollig plaas. Rolls het verduidelik dat tegnologie, soos KI-instrumente, joernalistiek kan laat floreer. Volgens haar is joernaliste egter nie "cowboys" wat dieselfde doen as 'n beïnvloeder in 'n slaapkamer nie; etiese oordeel is die sleutel.

In 'n paneel wat op KI en etiek gefokus het, het Prof Kanshukan Rajaratnam (Direkteur: US se Skool vir Datawetenskap en Berekeningsdenke), Dr Tanya de Villiers-Botha (Voorsitter, Departement Filosofie, US) en Neesa Moodley (Mederedakteur, Business Maverick) verskyn. Volgens Rajaratnam stel tegnologie die media in staat om meer diverse gehore te bereik. Moodley het egter gewaarsku dat instrumente soos KI joernalistiek moet ondersteun, nie naboots nie.

Tydens die finale paneel van die dag het Prof Herman Wasserman (Direkteur: Sentrum vir Inligtingsintegriteit in Afrika), Prof Wallace Chuma (Sentrum vir Film- en Mediastudies, Universiteit van Kaapstad), Barbara October (Redakteur: GroundUp) en Reggy Moalusi (Uitvoerende Direkteur: Sanef) gepraat oor die aanspreeklikheid wat van joernaliste verwag word, wat dikwels nie net 'n volhoubaarheidskrisis nie, maar ook 'n identiteitskrisis in die gesig staar.

Dr Marenet Jordaan (Voorsitter: Departement Joernalistiek) het gesê dat die viering "'n geleentheid gebied het om te besin oor waar joernalistiek in die groter media-ekosisteem pas".  Volgens haar het die dag se aanbiedings en besprekings die behoefte bevestig aan joernalistiek wat "kliks en KI" oorstyg om in die openbare belang verslag te doen en sodoende by te dra tot 'n goedingeligte burgerlike samelewing.

BAHons Journalism Class of 2026
Ivor, Aasra and Charlene 2.jpg
Ivor, Aasra and Charlene
Marenet, Barbara, Herman, Reggy and Wallace 2.JPG
Marenet, Barbara, Herman, Reggy and Wallace

Merkers

Joernalistiek

Verwante stories