Meer as 200 studente, personeel, gemeenskapslede, regeringsamptenare en vennote het aan die Universiteit Stellenbosch se 5de jaarlikse #Action4Inclusion sosiale geregtigheidsstap op Jeugdag deelgeneem. Dit was die grootste opkoms sedert die staptog in 2021 begin is.

Die 16-kilometer lange staptog het die 50ste herdenking van die 1976 Soweto-opstand en die 30ste herdenking van Suid-Afrika se Grondwet gekenmerk. Dit het fondse ingesamel vir #Action4Inclusion (A4I), wat studente help wat die risiko loop om nie te gradueer nie weens skuld en finansiële uitdagings.

By die Pniel Museum, die laaste stop op die roete, het prof Thuli Madonsela, direkteur van die Universiteit Stellenbosch se Sentrum vir Sosiale Geregtigheid en leier van die veldtog, aan deelnemers gesê dat die stryd vir gelyke toegang tot onderwys nog nie verby is nie.

"Net soos die kinders en jongmense, waaronder Palesa Musa, in 1976 betoog het teen apartheidswette en -beleide wat hulle verhinder het om 'n opvoeding te kry om hul volle menslike potensiaal te ontwikkel om alle ekonomiese en sosiale geleenthede in gelykheid met ander te geniet, word baie kinders vandag deur verhinder om gelyke onderwys te geniet weens geldtekorte. Dit is onregverdig. Dit is 'n sosiale onreg," het sy gesê.

Madonsela het gepraat oor die betekenis van Jeugdag en daarop gewys dat baie wat op 16 Junie 1976 betoog het, nog kinders was. Hulle was geïnspireer deur hoop en die oortuiging dat 'n beter Suid-Afrika, geanker in die saamleef as gelykes en die verhouding op maniere wat die menslikheid van almal bevestig, moontlik was. Die realiteit was destyds teen hulle en die kanse skraal dat hulle toegang sou kry tot gelyke onderwys.

Tog verskans die Grondwet vandag gelykheid in alle aspekte van die lewe, insluitend onderwys, hoewel sommige jeug op 'n praktiese vlak verhinder word deur geldtekorte en ontoereikendheid van ruimtes om toegang tot universiteitsopleiding te verkry en dit te voltooi. Dit is waarom die #Action4Inclusion-veldtog begin, om studenteskuld as 'n hindernis vir gelyke onderwys te beëindig.

"Ons is hier deels uit dankbaarheid teenoor diegene wat dit gewaag het om te glo dat 'n beter Suid-Afrika moontlik is, en dat onderwys 'n anker van daardie beter wêreld is," het sy gesê.

Die rekordgetal deelnemers toon dat meer mense die inisiatief en die doel daarvan ondersteun om te verseker datefinansiële probleme nie verdienstelike studente verhoed om hul studies te voltooi nie. Onder die belangrikste organiseerders van die staptog was die Sentrum vir Maatskaplike Geregtigheid aan die Universiteit Stellenbosch en lede van Visit Stellenbosch, met ondersteuning van die Stellenbosch Munisipaliteit en die Departement van Justisie en Grondwetlike Ontwikkeling (DOJ&CD), as 'n nuwe vennoot.

Aan die begin van die staptog, by die Co-Create Hub, het Annemie Liebenberg, uitvoerende hoof van Visit Stellenbosch, almal verwelkom en opgemerk dat die inisiatief meer as net 'n geleentheid is.

"Dit het 'n beweging vir toegang, 'n beweging vir insluiting en 'n beweging vir sosiale geregtigheid geword," het sy gesê.

By die US se Ou Hoofgebou het almal byeengekom by die kunswerk waar die Grondwet se aanhef uitgestal word. Die kunswerk is 'n paar jaar gelede deur die Regsfakulteit geïnstalleer en versinnebeeld die verband tussen 16 Junie, sosiale geregtigheid en die Grondwet. ‘n Verteenwoordiger van die DOJ&CD, Topsy Musi, het die voordrag van die aanhef tot die Grondwet deur alle deelnemers en die sing van die volkslied gelei. Sy het ook die doel van die aanhef en die mini-uitstalling met die tema "Van Soweto tot Maatskaplike Geregtigheid" verduidelik.

Musi, die Direkteur van Openbare Onderwys en Skakeldienste by die DOJ&CD is, het aan deelnemers gesê dat die vryhede wat deur die jeug van 1976 verwerf is, beteken dat vandag se generasie moet aanhou werk vir geregtigheid, waardigheid en gelykheid vir almal.

"Ons bou voort op wat die jeug van 1976 vir ons verseker het – ons reg vir geregtigheid, waardigheid en gelykheid," het sy gesê.

Die betrokkenheid van die DOJCD het gehelp om die geleentheid se fokus op grondwetlike waardes, menseregte en sosiale geregtigheid te beklemtoon terwyl Suid-Afrika dertig jaar van grondwetlike demokrasie vier.

Soos gewoonlik, met die aankoms by die ou Lückhoff-skool, ‘n versinnebeelding van mense wat met geweld uit die gemeenskap weggeneem is as deel van apartheid se gedwonge verskuiwings in die jare sewentig, het die deelnemers simboliese klippe en spekboom-steggies ontvang. Hulle is meegedeel dat die klippe staan ​​vir die swaar gebeure van 16 Junie 1976 en watter laste hulle ook al in hul eie lewens gedra het, terwyl die spekboom hoop, groei en 'n belofte om 'n beter toekoms te bou, verteenwoordig.

Die hoofspreker van die Sosiale Geregtigheid-staptog, Stellenbosch se uitvoerende burgemeester, Jeremy Fasser, het die deelnemers by die Lückhoff-skool toegespreek. Hy het die geskiedenis van gedwonge verskuiwings opgesom en gemeen dat sulke ongeregtighede voortdurende strukturele ongelykhede in onderwys en ander lewensareas beïnvloed.

"Die stryd waarmee studente vandag te kampe het, mag dalk anders wees, maar hulle is gekoppel aan dieselfde breër vraag: wie kry toegang tot geleenthede en wie word agtergelaat?" het hy gesê.

Fasser het daarop gewys dat alhoewel baie apartheidshindernisse verwyder is, baie studente steeds uitsluiting in die gesig staar weens hoë koste, gebrek aan akkommodasie en finansiële probleme.

Die volgende stop was die nuwe Idasvallei Gemeenskapsmark. Daar het gemeenskapsleiers deelnemers verwelkom en gepraat oor hoe studente Stellenbosch se toekoms kan help vorm deur by hul gemeenskappe betrokke te raak.

Gemeenskapsleier Eon Hendrickse het studente aangemoedig om aktiewe deelnemers te word in die gemeenskappe waar hulle studeer.

"Dit was studente wat die narratief vyftig jaar gelede verander het. Julle het vandag die mag in julle hande om die narratief te verander," het hy gesê.

Hendrickse het gesê die mark wys wat moontlik is wanneer gemeenskappe kragte saamspan om plaaslike ekonomiese groei, voedselsekerheid en sosiale eenheid te ondersteun.

Die staptog het deur die Dwarsriviervallei-gemeenskappe gegaan en by die Pniel Museum geëindig. Daar het gemeenskapsleiers almal verwelkom, en deelnemers het oor die dag se temas van geregtigheid, insluiting en hoop besin.

Aan die einde van die geleentheid het eerwaarde Klate van die Pniel-gemeenskap almal daaraan herinner dat geregtigheid, deernis en hoop die sleutel is tot die bou van sterker gemeenskappe en die skep van geleenthede vir toekomstige geslagte.

Die hele dag het sprekers 'n gemeenskaplike die boodskappe van sosiale gelykheid herhaal: alhoewel baie dinge sedert 1976 verander het, staar baie jong Suid-Afrikaners steeds kwessies in die gesig wat hulle verhinder om hul volle potensiaal te bereik. Hulle het gevra vir meer skenkings aan die #Action4Inclusion-fonds. Dit het 'n passievolle beroep op #Action4Inclusion-ondersteuning deur die SR-president, Pulane Mtshali, ingesluit. Sy het almal herinner aan die daaglikse finansiële tekorte by studente rakende voedselsekerheid, data, verblyf en vervoer.

Madonsela het al die individue en vennote bedank wat tot die sukses van die geleentheid bygedra het, en veral die jong leier in die CSJ, Themba Seyisi, wat die dag moontlik gemaak het, uitgesonder. Sy het ook die nuwe HUB van Visit Stellenbosch erken vir die blywende vennootskap en die DOJCD vir die verbetering van die geleentheid met die jeugdige energie en die koppeling van die 50ste herdenking van Junie 60 met die 30ste herdenking van die Grondwet.

Sy het ook die Universiteitsleierskap, insluitend die US se rector, Prof Deresh Ramjugernath, bedank vir volgehoue ​​ondersteuning van die Sosiale Geregtigheidsstaptog en die #Aksie4Insluiting-veldtog. Dankbaarheid is ook uitgespreek teenoor alle vennote wat in grootmaat kaartjies gekoop het, asook Visit Stellenbosch, wat gehelp het om die deelnemers se T-hemde te bekom. Agterop was die Grondwet se aanhef gedruk.

Toe deelnemers die simboliese 16-kilometer-lange staptog voltooi het en hul medaljes ontvang het, het een boodskap uitgestaan: die stryd vir gelyke toegang tot onderwys het nie in 1976 geëindig nie. Dit duur steeds voort, en almal dra die verantwoordelikheid.