Sandfynbos Ekologiese Restourasie, Kaapse Floristiese Streek, Suid-Afrika
- Samewerkende Restourasie: Die projek het kwekeryvennote, navorsers en vrywilligers suksesvol verenig om indringerspesies uit te roei en sandfynbos by die Blaauwberg Natuurreservaat te herstel.
- Wetenskaplike Vordering: Die span het strukturele en seldsame spesies suksesvol voortgeplant deur veldeksperimente en MSc-navorsing te gebruik om saadoorlewing en planttegnieke te verbeter.
- Positiewe Uitkomste: Teen laat 2025 het gerestoureerde terreine sterk herstel getoon, met aangeplante spesies wat reeds blom en saad verskaf vir toekomstige natuurlike regenerasie.
Die Sand Fynbos Ekologiese Restourasieprojek (Julie 2024–Julie 2025), befonds deur die Anglo American Foundation, het suksesvol vyf hektaar binne die Kaapse Floristiese Streek gerehabiliteer. Onder leiding van Professor Karen Esler en VULA Environmental Services, het die span komplekse permit- en weeruitdagings die hoof gebied om strukturele spesies uit plaaslike steggies en sade te versprei. Hierdie samewerkingspoging het verskeie kwekerye betrek, met die fokus op kwekeryspesifieke sukseskoerse en grondoptimalisering.
Veldwerk het uitgebreide uitheemse plante, eksperimentele aanplanting van saailinge teenoor steggies, en innoverende navorsing deur MSc-student Bongiwe Mbombo ingesluit, wat bewys het dat soetrissie-saadbedekkings knaagdiergraanvoorrie effektief afskrik. Teen September 2025 het die restourasieterreine merkwaardige herstel getoon, met aangeplante Leucadendron wat reeds blom – 'n belangrike teken van langtermyn volhoubaarheid. Die projek het gekulmineer in 'n massiewe vrywilligerspoging om die terrein in stand te hou, wat die krag van gemeenskapsgedrewe bewaring beklemtoon.
FINALE VERSLAG
Julie 2024-Julie 2025
VERSLAG AAN DIE ANGLOAMERIKAANSE STIGTINGSFONDS TRUST
Fotoverhaal: Sandfynbos Ekologiese Restourasie, Kaapse Floristiese Streek, Suid-Afrika
Foto 1: Die projek het gereeld vergader en gekommunikeer via WhatsApp-groep, virtuele vergaderings en ook gereelde persoonlike vergaderings. Hierdie beplanningsvergadering het in Mei 2022 by die VULA-perseel plaasgevind.
Foto 2. Alle spanlede was betrokke by die gereelde versameling van steggies en saadmateriaal dwarsdeur die jaar van oorblywende plantegroei naby die Blaauwberg Natuurreservaat. Aansienlike tyd is in 2022 geneem om permitte en toestemmings te bekom om toegang tot die oorblywende grond te verkry om materiaal te versamel.
Foto 3: Ons het drie kwekeryvennote by hierdie projek betrek (Caitlin von Witt van FynbosLife en Deon van Eerden van VULA Environmental Services, hier afgeneem by die FynbosLife-kwekery). Hierdie samewerking het die waarde van vennootskapsleer beklemtoon en dat die uitkomste soms verband hou met 'n reeks kwessies, soos die kwekery se mikroklimaat en -toestande, en vlakke van ervaring en opleiding.
Foto 4. Die ANGLO-projekspan het strukturele spesies en spesies van spesiale belang gekweek. Soos ons verwag het, was daar beduidende variasie in sukses tussen spesies en kwekerye. Sommige mislukte voortplantingspogings is herhaal om te bepaal of die seisoen 'n invloed op die uitkoms het. Suksesvol gewortelde steggies is in 2 soorte grond gepot.
Foto's 5 en 6. Die VULA-omgewingspan het gehelp met die verwydering van indringerplante op die terrein. Hierdie skoongemaakte gebied het die plekke verskaf vir die aanplant van spesies wat in die kwekerye voortgeplant word.
Foto 7: Die projekspan het in Augustus 2023 voortgegaan om steggies naby Morning Star te versamel.
Foto 8. Een van die droër persele (perseel 2) in September 2023 wat die blom van eenjarige plante van die gesaaide saad wys.
Foto 9. Een van die oorstroomde erwe (erf 4) tydens die September 2023-opname by Blaauwberg NR.
Foto 10: Onderstam van saad by VULA-kwekery in September 2023 (Phylica cephalantha).
Foto 11. Wertelstam van saad by VULA-kwekery in September 2023 (Leucadendron salignum).
Foto 12. Uitsig oor die veldterrein na Tafelberg in Desember 2023: op hierdie stadium was die terrein besig om uit te droog na aansienlike reën.
Foto 13: Junie 2024, die eksperimentele perseelopstelling wat saailinge (klein houers) en steggies (groter houers) van verskillende spesies vergelyk. Foto geneem voordat die plante geplant is [Foto: K. Esler]
Foto 14: Junie 2024, Die tel en sorteer van die saailinge in die veld was 'n veeleisende taak [Foto: K. Esler]
Foto 15: Die span van 21 het hard gewerk onder uitdagende weersomstandighede om die aanplanting in Junie 2024 te voltooi. Foto: K. Esler]
Foto 16: Slegs een erf wat in 2024 gevestig is, is oorstroom [Foto: K. Esler]
Foto 17. Bongiwe Mbombo bepaal die optimale plasing van haar kafeteria-eksperiment; die draadhokke sal verhoed dat herbivore anders as knaagdiere toegang tot die saadskikking kry [Foto: K. Esler]
Fotoplaat 18. 'n Grafiese illustrasie wat MSc-student Bongiwe Mbombo se saadbedekkingsproses toon wat by die Agricol-saadtoetsfasiliteit in Brackenfell onderneem is; bedekte sade is in laboratorium- en kweekhuiseksperimente gebruik [verkry van Mbombo 2025]
Photo plate 18. Detailed visual representation of MSc student Bongiwe Mbombo’s field experiment to determine if capsicum coated seeds deter rodent granivory (yes, they did) with materials used for this experiment (B a-h) and an image of experiment set-up (e), showing a close-up for stack 2, with cage 1 close to the Acacia stack debris (e1) and cage 2 far (10m) from stacked debris (e2). [obtained from Mbombo 2025]
Foto 19. Prof Karen Esler (PI) staan in een van die eksperimentele restourasieterreine, September 2025. Ons is baie tevrede met die herstelresultaat.
Foto 20. September 2025. Uitsonderlik belowend is dat sommige van die geplante individue (bv. hierdie Leucadendron) reeds blom. Dit beteken dat sade vir die volgende generasie (na die brand) beskikbaar sal wees om te help met die volgehoue herstel van die eksperimentele restourasieterreine.
Foto 21. In September 2025 het 'n groep vrywilligers van die burgerlike samelewing, VULA, die Universiteit Stellenbosch en die Stad Kaapstad op die terrein bymekaargekom om uitheemse saailinge met die hand op die 5 ha ANGLO-terreine te trek. Ons is baie dankbaar vir die welwillendheid en entoesiasme wat uit hierdie projek gegenereer is.