Prof Gawie Botma van die Joernalistiekdepartement van die Universiteit Stellenbosch (US) werk saam met twee akademici van Stanford Universiteit in die Verenigde State in die HistoryGenie-projek om 'n prominente Kaapse koloniale koerant, The South African Commercial Advertiser (SACA), van 1829 tot 1864 te digitaliseer. SACA was die eerste onafhanklike koerant in die Kaapkolonie en het 'n belangrike rol gespeel in die stryd om persvryheid in die vroeë 19de eeu.

HistoryGenie (https://history.genie.stanford.edu/) is 'n gratis, "geskiedenis-van-onder" KI-ondersteunde argief wat in 'n universiteitsomgewing ontwerp is om toegang tot historiese bronne en stemme te verhoog. HistoryGenie is in wese ontwerp om enige gemeenskap, museum, geleerde of onderwyser toe te laat om materiaal in hul besit te omskep in 'n korpus van masjienleesbare, soekbare en navraagbare teks. KI word gebruik om betroubare, vinnige transkripsie van teks te verskaf, 'n semantiese soekenjin te bestuur, en studente en navorsers te help om materiaal te vind en te organiseer. In die geval van die SACA, reageer prof. Grant Parker en prof. Trevor Getz van Stanford Universiteit op versoeke van akademici vir groter toegang tot hierdie bron, maar bou ook 'n kurrikulum (en dus 'n korpus) vir Suid-Afrikaanse studente om outentieke navorsing in hul historiese verlede te doen. HistoryGenie het reeds veertien Wes-Afrikaanse koerante, en hierdie word gereeld deur 'n wye reeks navorsers en deur dosente in Ghana en die VSA gebruik. Digitale kopieë van SACA tussen 1824 en 1829 is ook beskikbaar, en die samewerking met die US sal die versameling verbeter.

Die eerste stap in die transkripsieproses is om die mikrofilm in .pdf- of .tiff-formaat dokumente te omskep wat deur die KI "gebrok" ​​kan word, getranskribeer kan word, en deur mense vir akkuraatheid ondersoek kan word. Prof. Botma het aansoek gedoen en toestemming van die Universiteit Stellenbosch Biblioteek ontvang om 25 blikkies mikrofilm van SACA tydelik vir die projek vry te stel. Sodra die mikrofilm verwerk is, sal kopieë aan Stanford beskikbaar gestel word, terwyl die Universiteit Stellenbosch ook beplan om dit in hul digitale bewaarplek te huisves.