Die geskiedenis van Suid-Afrikaanse geografie is die geskiedenis van Geografie aan Stellenbosch. Geografie, wat sedert 1839 as 'n skoolvak aangebied is, het in 1914 tot 'n onafhanklike universiteitsvak ontwikkel.
Die kurrikulêre fondament is deur die Nederlandse prof. Piet Serton ontwikkel met sy aanstelling in 1920 as die eerste professor in Geografie aan Stellenbosch en inderdaad in Suid-Afrika. Tot 1963 was geografie slegs 'n Baccalaureus Artium-vak, aangesien die dissipline aanvanklik binne die Lettere-fakulteit geplaas is, maar daarna ook deel gevorm het van natuur- en ekonomiese wetenskappe-grade.
Serton se opvolger, Andries Nel, het 'n fundamentele, navorsingsgedrewe transformasie van die dissipline gelei. In 1963 het geografie 'n volwaardige Baccalaureus Scientiae en in 1970 'n Baccalaureus Ekonomie-vak geword. 'n Reeks boeke, atlasse en 'n noemenswaardige volume navorsingsartikels het gevolg en oor die jare tot vyf Akademie-toekennings aan departementele personeel gelei. Geen ander geografie-departement in Suid-Afrika het dit geëwenaar nie.
Die Departement het sy eie akademiese tydskrif, South African Journal of Geography, gepubliseer en sy navorsingsarm in die Instituut vir Kartografie in 1975 gevestig. Dit was die voorloper van die huidige kundigheid in geografiese inligting
Afrikaanse setel van kundigheid en infrastruktuur in kartografie, geografiese inligtingstelsels (GIS) en satellietafstandwaarneming. Gedurende hierdie fase is twee vakverwante nuwe departemente van die moederdissipline afgestig: Die Departement van Afrikastudies (1965–1990) en die Departement van Stads- en Streekbeplanning (1965–2004).
Sedert die 1990's het tendense in die tersiêre onderwyssektor saamgespan om die struktuur van die geografie-departement fundamenteel te verander, gedurende wat die 'geografiese tegnologiefase' genoem kan word. In 1995 het die Departement sy naam verander na Geografie en Omgewingstudies, 'n onafhanklike GIS-laboratorium is gestig en die Instituut is omskep in 'n virtuele entiteit – die Sentrum vir Geografiese Analise.
Die Departement Geografie en Omgewingstudies het gedurende 2009 groot uitbreiding ondergaan deur twee inisiatiewe: 'n universiteit se Oorkoepelende Strategiese Plan (OSP) gefokus op GIT en die inlywing van die nuwe en ekstern befondsde Sentrum vir Stedelike en Streeksinnovasie en Statistiese Eksplorasie (CRUISE). Hierdie ontwikkelings is in 2011 aangevul met die inlywing van die Rampversagting vir Volhoubare Lewensonderhoudsprogram (DiMP), die voorloper vir RADAR (Navorsingsalliansie vir Ramp- en Risikovermindering). Geografie en Omgewingstudies sit sy tradisie van akademiese uitnemendheid in sy nuut uitgebreide formaat voort.
Meer geskiedenis
Die geskiedenis van Suid-Afrikaanse geografie is die geskiedenis van Geografie aan Stellenbosch. Geografie, wat sedert 1839 as 'n skoolvak aangebied is, het in 1914 tot 'n onafhanklike universiteitsvak ontwikkel. Die kurrikulêre fondament is deur die Nederlandse professor Piet Serton ontwikkel met sy aanstelling in 1920 as die eerste professor in Geografie aan Stellenbosch en inderdaad in Suid-Afrika. Serton was voorsitter tot sy aftrede in 1958 en het die dissipline deur sy 'grondslagfase' gelei. Van 1920 tot 1963 was geografie slegs 'n Baccalaureus Artium-vak, aangesien die dissipline aanvanklik binne die Lettere-fakulteit geplaas is. Onderrig in geografie het egter ook deel gevorm van natuur- en ekonomiese wetenskappe-grade.
In 1959 is Serton opgevolg deur Andries Nel, wat 'n fundamentele, navorsingsgedrewe transformasie van die dissipline gelei het. In 1963 het geografie 'n volwaardige Baccalaureus Scientiae en in 1970 'n Baccalaureus Ekonomie-vak geword. Met toenemende getalle het die personeelkontingent in 1982 'n totaal van nege bereik tydens hierdie 'navorsingsontwikkelingsfase'. 'n Reeks boeke, atlasse en 'n noemenswaardige hoeveelheid navorsingsartikels het oor die jare tot vyf Akademie-toekennings aan departementele personeel gelei – die meeste aan enige enkele geografie-departement in Suid-Afrika. Die Departement het sy eie akademiese tydskrif (South African Journal of Geography) gepubliseer en sy navorsingsafdeling in 1975 in die Instituut vir Kartografie gevestig; dit was die voorloper van die huidige kundigheid in geografiese inligtingstegnologie (GIT). Die departement was aanvanklik in die Ou Hoofgebou gehuisves, maar die uitbreiding van studente- en personeelgetalle het 'n verskuiwing na die Natuurwetenskappe-gebou in 1963 genoodsaak. Vanaf die 1970's het die Departement belê in en die Suid-Afrikaanse setel van kundigheid en infrastruktuur in kartografie, geografiese inligtingstelsels (GIS) en satelliet-afstandswaarneming geword. Gedurende hierdie fase is twee vakverwante nuwe departemente van die moederdissipline afgestig: Die Departement Afrikastudies (1965 – 1990) en die Departement Stads- en Streekbeplanning (1965 – 2004).
Sedert die 1990's het tendense in die tersiêre onderwyssektor saamgesmelt om die struktuur van die geografie-departement fundamenteel te verander, gedurende wat die 'geografiese tegnologiefase' genoem kan word. In 1995 het die departement sy naam verander na Geografie en Omgewingstudies, 'n onafhanklike GIS-laboratorium is gestig en die Instituut is omskep in 'n virtuele entiteit – die Sentrum vir Geografiese Analise – met aansienlike belegging, uit eie fondse, in GIT-infrastruktuur. Die departementele biblioteek is in 2003 met die sentrale biblioteek saamgesmelt en in 2007 is die departement saamgesmelt met die destydse Departement Geologie om 'n 'dwarssnydende entiteit' te vorm wat in die Kamer van Mynwese-gebou geleë is. Hierdie kort onderbreking het misluk om die akademiese sinergieë wat in die vooruitsig gestel is, te lewer en die onafhanklike Departement Geografie en Omgewingstudies is vanaf 2010 in dieselfde gebou herstel. Die verjongde departement het gedurende 2009 groot uitbreiding ondergaan deur twee inisiatiewe: 'n universiteit se Oorkoepelende Strategiese Plan (OSP)-toekenning wat die byvoeging van drie akademiese personeel in sy GIT-afdeling moontlik gemaak het, en die inlywing van 'n nuwe en ekstern befondsde Sentrum vir Stedelike en Streeksinnovasie en Statistiese Eksplorasie (CRUISE) om die personeel tot 14 akademiese en drie ondersteuningspersoneel te laat groei. Hierdie ontwikkelings is in 2011 aangevul met die inlywing van nog 'n ekstern befondsde sentrum, die Rampversagting vir Volhoubare Lewensonderhoudsprogram (DiMP), die voorloper vir RADAR (Navorsingsalliansie vir Ramp- en Risikovermindering).
Gedurende sy 90-jarige geskiedenis as 'n onafhanklike departement is Geografie gelei deur 'n merkwaardig klein groepie professore wat aansienlike prominensie in Suid-Afrikaanse Geografie behaal het: P. Serton (Dekaan van Handel), A. Nel (Dekaan van Lettere), W. S. Barnard, C. J. Swanevelder, I. J. van der Merwe (Dekaan van Lettere), H. L. Zietsman en JH van der Merwe. Die invloed daarvan as 'n navorsingsgenerator en doktoraatsinkubator strek wyd. In 1970 is sewe van die vyftien Geografie-departemente in Suid-Afrika deur Stellenbosch-gegradueerdes gelei, en ander het gevolg. Geografie en Omgewingstudies sit sy tradisie van akademiese uitnemendheid voort in sy nuut uitgebreide formaat.