Die Universiteit Stellenbosch (US) het die seldsame eer gehad om die agbare dr Ela Gandhi, kleindogter van Kasturba en Mahatma Gandhi, te verwelkom vir die vierde sessie (17 Maart) van die UNESCO Research Engagement Dialogue Series (REDS), wat by die Stellenbosse Instituut vir Gevorderde Navorsing (STIAS) gehou is.

Die dialoog, getiteld “Gandhian values today: right versus might in a time of power politics”, is deur prof Alain Tschudin, wat die UNESCO Gandhi-Montessori-Luthuli-leerstoel vir Opvoeding vir Vrede en Transformatiewe Solidariteit beklee, in samewerking met St Edmundskollege, Universiteit van Cambridge gefasiliteer.

Gandhi is ’n gekwalifiseerde maatskaplike werker, anti-apartheidstryder en lewenslange vredesaktivis, wat later as ’n parlementslid van die Republiek van Suid-Afrika gedien het. Sy was voorheen Kanselier van die Durbanse Universiteit vir Tegnologie en dien steeds as mede-uitvoerende president van Religions for Peace, die wêreld se grootste intergeloofsliggaam. Gandhi is deur haar dogter, Asha Ramgobin, direkteur van die Human Rights Development Initiative vergesel.

Morele leierskap

Prof Richard Stevens, waarnemende Viserektor: Leer en Onderrig aan die US, het in sy verwelkoming namens die US se Rektor en Visekanselier, prof Deresh Ramjugernath, die geleentheid in ’n wêreld gekenmerk deur “konflik, polarisering en die handhawing van mag” geplaas. Met verwysing na Gandhi en Martin Luther King Jr. het hy deelnemers aan dr King se aanhaling herinner: “While the arc of the moral universe is long, it bends towards justice”, maar slegs wanneer individue en gemeenskappe kies om met moed en oortuiging op te tree. Stevens het die verantwoordelikheid van universiteite beklemtoon om nie net kennis te genereer nie, maar om waardes te vorm en leiers te ontwikkel wat verbind is tot geregtigheid, vrede en menswaardigheid.

Tschudin het toe die sessie binne die raamwerk van UNESCO se mandaat geplaas om die verdediging van vrede in die gedagtes van mense te bou, en die dringendheid uitgelig om “right versus might” opnuut te ondersoek in ’n era van oorloë, outoritarisme en die wegkalwing van internasionale norme. Hy het die dikwels oor die hoof gesiene rol van vroue soos Kasturba Gandhi, Maria Montessori en Nokukhanya Luthuli uitgelig, wie se morele leierskap steeds die Leerstoel se werk oor vrede en transformatiewe solidariteit inspireer.

Die ‘superkrag van goedheid’

Gandhi se toespraak het ondersoek wat Gandhiaanse waardes kan bied vir “vandag se stryd om die siel van die mensdom te red”. Sy het die destruktiewe logika van militêre mag gekontrasteer met wat sy geestelike, morele, menslike en omgewingsmag genoem het – die “superkrag van goedheid”. Deur te put uit die werk van die Indiese historikus Ramachandra Guha, het sy tien maniere uiteengesit waarop Gandhi se lewe en idees relevant bly: van lydelike verset (Satyagraha) en intergeloofsharmonie tot omgewingsbewustheid, lewenslange leer, empatie vir opponente en die koestering van toekomstige leiers.

Sy het hierdie beginsels geïllustreer met konkrete voorbeelde: Gandhi se skepping van onafhanklike media om nie-gewelddadige alternatiewe vir dominante narratiewe te bied; sy bevordering van plaaslike produksie en selfvoorsienendheid deur middel van spinwerk en kleinskaalse landbou; en sy aandrang daarop dat diepgaande verandering dikwels begin met skynbaar klein, beginselgegronde optrede op huishoudelike en gemeenskapsvlak.

Die dialoog wat gevolg het, het hierdie temas in kontemporêre fokus gebring. Deelnemers het vrae geopper oor die rol van media in die versterking van polarisasie en konflik, die belangrikheid van jeugbetrokkenheid, die potensiaal van Ayurveda en natuurgebaseerde lewe vir vrede, en wat dit sou verg vir mense om werklik saam te leef oor diepgaande verskille heen. Dr Gandhi het herhaaldelik teruggekeer na ’n paar eenvoudige maar broodnodige dissiplines: respek vir elke persoon, opregte luister, deurlopende leer, samewerking en om nooit moed op te gee met nie-gewelddadige oplossings nie, selfs wanneer dit persoonlike opoffering vereis.

Vir die US en sy vennote was die sessie meer as net ’n herdenking van ’n historiese nalatenskap. Dit was ’n lewende gesprek oor hoe Gandhiaanse waardes akademie, leierskap en burgerlike optrede kan beïnvloed in ’n tyd waarin reg weer eens teen mag op ’n wêreldwye skaal te staan ​​kom.