Die Universiteit Stellenbosch (US) het weer eens sy groeiende rol as vennoot in die versterking van openbare leierskap in Suid-Afrika gedemonstreer toe verskeie hoëprofiel-regeringsamptenare verlede week gegradueer het, elk met ’n verbintenis om hul impak in die staatsdiens te verdiep.

Onder hulle was vier senior amptenare aan wie Honneursgrade in Publieke Administrasie toegeken is, asook een gegradueerde wat ’n Meestersgraad in Filosofie (MPhil) in Ontwikkelingsfinansiering voltooi het. Hierdie graduandi deel die oortuiging dat doeltreffende bestuur voortdurende leer, kritiese besinning en ’n verantwoordelikheid om burgers met integriteit te dien, vereis.

Molapi Soviet Lekganyane: Onderwys as ’n lewenslange anker in openbare leierskap

Vir die parlementslid Molapi Soviet Lekganyane, tans in die nasionale kollig as die voorsitter van die ad hoc-komitee wat beskuldigings deur lt.genl. Nhlanhla Mkhwanazi ondersoek, is die voortsetting van verdere studie ’n persoonlike sowel as professionele noodsaaklikheid.

Lekganyane, wat in die Nasionale Vergadering dien en voorsitter is van die Gesamentlike Staande Komitee oor Finansiële Bestuur van die parlement, het ’n reputasie vir gedissiplineerde bestuur opgebou nadat hy voorheen departemente in Limpopo tot skoon oudituitkomste gelei het. Sy besluit om ’n Honneursgraad in Publieke Administrasie by die US te volg, is al sy sesde naskoolse kwalifikasie – ’n bewys van sy geloof in onderwys as ’n lewenslange metgesel.

Lekganyane, wat gelok is deur die US se klem op innovasie en tegnologie in openbare diens, beskryf die ervaring as in ooreenstemming met sy strewe om aan die voorpunt van bestuurshervorming te bly. “Die Universiteit Stellenbosch is een van die mees gevorderde instellings in die land en maak internasionaal ’n merk,” verduidelik hy. “Die kursusstruktuur het aan my verwagtinge voldoen. Ek was verstom oor die klem op tegnologie en innovasie, wat noodsaaklik geword het in die transformasie van die staatsdiens.”

Lekganyane sê hy het nog altyd probeer om homself akademies uit te daag. “Onderwys is die een ding wat mense nie van jou kan wegneem nie. Dis die beste lewensmaat. In donker tye kan jy altyd daarop terugval.”

Sy akademiese reis is ver van voltooi. “Voor die einde van hierdie parlementêre siklus in 2028 wil ek my meestersgraad voltooi,” sê hy.

Jaco Londt: Lei met waardigheid te midde van uitdagings

Jaco Londt, die Wes-Kaapse Minister van Maatskaplike Ontwikkeling, se gradeplegtigheid kom in ’n tyd van enorme verantwoordelikheid. Ná sy aanstelling in Junie 2024 het Londt toesig oor een van die provinsie se mees kritieke portefeuljes, een wat sy kwesbaarste burgers direk raak.

Met meer as twee dekades se ervaring in openbare ampte, kom Londt se keuse om verder te studeer nie uit noodsaak nie, maar oortuiging. “Openbare diens is nie staties nie; dit vereis voortdurende leer,” verduidelik hy. “Ek wou my begrip van bestuur, beleidsimplementering en etiese leierskap verskerp en uitdaag om beter te reageer op die komplekse maatskaplike uitdagings wat ons gemeenskappe in die gesig staar.”

Londt het sy Honneursgraad in Publieke Administrasie voltooi terwyl hy ’n veeleisende jaar moes navigeer en ministeriële pligte, politieke verantwoordelikhede en persoonlike verpligtinge balanseer. Die program beklemtoon volgens hom die belangrikheid van aanspreeklikheid en aanpasbare leierskap. “Doeltreffende bestuur moet mensgesentreerd wees, gegrond op waardigheid, reaktiwiteit en samewerking.”

Londt se gradeplegtigheidsdag het ’n kosbare verposing gebied. “Dit was ’n oomblik van besinning oor die dissipline, opoffering en ondersteuning wat die reis moontlik gemaak het,” sê hy, terwyl hy die stille viering beskryf wat hy met sy vrou gedeel het. Vir hom is die graad nie ’n afsluiting nie, maar ’n hernude verbintenis “om doelgerig te lei, met uitnemendheid te dien en voort te gaan om ’n bekwame, sorgsame regering vir almal te bou”.

Thandiwe Mpondo: Van opoffering tot diensgedrewe leierskap

Vir Thandiwe Mpondo, parlementêre skakelbeampte in die Departement van Vroue, Jeug en Persone met Gestremdhede, was die reis na die gradeplegtigheid net so diep persoonlik as wat dit professioneel was.

Mpondo het in Kroonstad grootgeword in ’n huishouding waar geleenthede beperk was, en haar nastrewing van verdere studie is gewortel in die opofferings van diegene wat voor haar gekom het. “Onderwys gaan nie net oor persoonlike prestasie nie,” sê sy. “Dit gaan daaroor om die mense te eer wat soveel opgeoffer het sodat ek die geleentheid kon hê om suksesvol te wees.”

Met meer as 15 jaar se ondervinding in die regering, het Mpondo reeds ’n formidabele loopbaan gebou deur kabinetsprosesse te koördineer en uitvoerende leierskap te ondersteun. Tog was sy op soek na iets meer. “Ek het ’n groot hoeveelheid praktiese kennis opgebou; maar ek wou meer as kennis hê. Ek wou diepte hê,” verduidelik sy. “Om hierdie graad te doen was ’n belegging in my vermoë om met kennis te lei, om met intelligensie te dien en om ’n meer betekenisvolle bydrae te lewer tot die land waaroor ek diep passievol is.”

Die honneursprogram in Publieke Administrasie  het haar vermoë om krities met bestuurstelsels te werk, verskerp en haar verbintenis tot mensgesentreerde diens versterk. “Bestuur gaan nie net oor prosesse en nakoming nie; dit gaan oor mense,” sê sy. “Dit gaan daaroor om te verseker dat die stelsels wat ons bestuur en die besluite wat ons neem, uiteindelik die lewens van gewone burgers verbeter.”

Haar gradeplegtigheidsoomblik dra die gewig van persoonlike stryd, insluitend finansiële uitdagings en haar ma se siekte. “Toe ek oor daardie verhoog stap, het ek nie alleen geloop nie,” besin sy. “Dit is ’n bewys dat geen hindernis finaal is nie, en dat jy met geloof en volharding steeds kan opstaan.”

Jabu Mfusi: Versterking van bestuur op die hoogste vlak

Victor Nkosinathi “Jabu” Mfusi, Direkteur: Parlementêre Beampte en Uitreikprogrambestuurder in die Kantoor van die Adjunkpresident, bring ’n rykdom van ondervinding wat oor plaaslike regering, nasionale politiek en uitvoerende administrasie strek.

Mfusie, wat tans tot strategiese regeringsfunksies op die hoogste vlak bydra, se besluit om ’n Honneursgraad in Publieke Administrasie te volg, is gevorm deur langdurige bande met die US én die eise van sy rol. “Die Universiteit Stellenbosch is een van die mees gerespekteerde en wêreldklas-universiteite en is al van jongs af in my visier,” sê hy.

Sy werk ter ondersteuning van die Adjunkpresident – ​​insluitend die koördinering van regeringsake in die parlement, die bevordering van inisiatiewe vir maatskaplike samehorigheid en toesig oor aspekte van grondhervorming en ekonomiese diplomasie – vereis ’n diepgaande begrip van regeringstelsels. Hy verduidelik dat die kwalifikase sy vermoë om betekenisvol by te dra, versterk het. “Hierdie graad dra baie by tot die versekering van ons kollektiewe vermoë om openbare hulpbronne doeltreffend en spaarsamig, maar effektief te gebruik.”

Mfusi beskryf die gradeplegtigheid as ’n oomblik van dankbaarheid. “Toe ek daardie toga aantrek, het ek gesê dankie, God,” sê hy. “Dit was ’n betekenisvolle hoogtepunt van toewyding en deursettingsvermoë. Dit was ook ongelooflik spesiaal om daardie oomblik met my familie en kollegas te deel, wie se ondersteuning ’n belangrike rol in my reis gespeel het. Om kollegas van oral te sien wat my gelukwens met my sukses, was ’n uiters roerende oomblik.”

Hy sien reeds uit na verdere studie, wat aandui dat sy akademiese reis aan die US ver van voltooi is.

Yamkela Fanisi: Oorbrugging van finansies en ontwikkeling vir ’n veranderende kontinent

Vir Yamkela Fanisi, Direkteur: Belanghebbendes by die Departement van Handel, Nywerheid en Mededinging, weerspieël die strewe na ’n MPhil in Ontwikkelingsfinansiering ’n doelbewuste poging om beleid en praktyk te oorbrug in die hantering van Suid-Afrika se ontwikkelingsuitdagings.

“Die Stellenbosch Bestuurskool het uitgestaan vir sy akademiese uitnemendheid en die relevansie van die program,” sê hy oor sy keuse van akademiese instelling. “Die MPhil in Ontwikkelingsfinansiering bied ’n sterk mengsel van finansiële teorie, beleidstoepassing en ontwikkelingspraktyk.”

Terwyl hy werk op die kruispunt van handelsbeleid, ekonomiese ontwikkeling en belanghebbendekoördinering, het Fanisi die behoefte erken om die teoretiese grondbeginsels van finansiële stelsels te bemeester. “Dit het toenemend belangrik geword om my begrip te verdiep van hoe finansies effektief gemobiliseer en ontplooi kan word om volhoubare ontwikkelingsuitkomste te bevorder,” sê hy.

Die MPhil-program het analitiese diepte sowel as praktiese insig verskaf, wat hom toegerus het om met komplekse kwessies soos infrastruktuurfinansiering, openbare-private-vennootskappe en nywerheidsbeleid te werk. “Dit het my vermoë versterk om ontwikkelingsintervensies te assesseer en bewysgebaseerde besluitneming te verbeter,” verduidelik hy.

Fanisi se reis is ook een van veerkragtigheid, gevorm deur die invloed van twee formidabele gesinslede. Sy ma, wat hom in uitdagende omstandighede grootgemaak het, en sy ouma, ’n gerespekteerde gemeenskapsfiguur en bekwame vroedvrou ten spyte daarvan dat sy geen formele opleiding gehad het nie, het die belangrikheid van onderwys, integriteit, harde werk en om vas te staan ​​in jou oortuigings by hom ingeskerp. Hy het sy ma op 14-jarige ouderdom in 2006 verloor, en sy ouma is in 2021 oorlede. Hul nalatenskap lei steeds sy persoonlike en professionele reis.

“My jeugjare in Dutywa, in die onderontwikkelde dorpie Nqabarha met beperkte basiese dienste, was 'n groot invloed. Ek het die eerste keer 'n rekenaar op universiteit teëgekom. Dié agtergrond het my begeerte gevorm om verandering te bewerkstellig en deel van die oplossing te wees. Daarom dra hierdie graduering diep persoonlike betekenis,” sê hy.